Kabelraden

Op 13 juli 2011 stelde de SP het Meldpunt Kabelklachten in. Al geruime tijd kwamen er bij de SP klachten binnen over kabelbedrijven. Vooral over Ziggo bestaat onvrede, vanwege het schrappen van zenders uit het analoge pakket. Daarnaast wordt geklaagd over de slechte service en de hoge kosten. Men is bijvoorbeeld boos over het feit dat het tarief niet wordt verlaagd, terwijl het zenderaanbod wel wordt teruggebracht. Download hier het zwartboek

In maart 2011 stelde de SP deze kwestie al aan de orde in de Tweede Kamer. Toen Ziggo in juli 2011 botweg vijf zenders schrapte uit het analoge pakket, stelde SP Kamerlid Jasper van Dijk hierover Kamervragen (zie bijlage). Vanwege de commotie besloot de SP een mailadres in te stellen om de klachten te verzamelen: kabelklachten@sp.nl. Binnen enkele weken kwamen circa 2.000 klachten binnen, voornamelijk over Ziggo. Maar vergelijkbare praktijken werden ook gemeld over andere kabelbedrijven.

Enkele jaren geleden ontvingen de meeste analoge kijkers nog tot 40 tv-zenders. Na de laatste ingreep van Ziggo is het pakket gekrompen van 30 naar 25 zenders. Hierbij is het tarief ongewijzigd gebleven. Inmiddels zijn in Limburg o.a. de goed bekeken Duitse zenders ZDF en WDR geschrapt, in de regio Den Haag sneuvelden o.a. CNN en BBC. Kabelbedrijf Caiway heeft het analoge aanbod zelfs helemaal stopgezet.
Kijkers in die regio zijn hoe dan ook aangewezen op een decoder.

Met het schrappen van gewaardeerde zenders, negeert Ziggo het advies van de programmaraden. Daarmee wordt voorbijgegaan aan het feit dat kabelaars wettelijk verplicht zijn een pluriform pakket aan te bieden. Programmaraden hebben de taak ervoor te zorgen dat het zenderpakket bestaat uit een breed en pluriform aanbod. Kabelbedrijven mogen alleen van de adviezen van programmaraden afwijken als daarvoor zwaarwegende argumenten zijn.

Dertien programmaraden stapten afgelopen zomer naar het Commissariaat voor de Media, met als doel dat de geadviseerde zenders worden teruggeplaatst (zie bijlage). Inmiddels is de programmaraad van Rotterdam in het gelijk gesteld, UPC moet in Rotterdam alsnog TVE doorgeven. Diverse andere programmaraden willen o.a. dat de aanbieders ook BBC2, BBC World, ARD, WDR, Euronews en TVE weer doorgeven.
Dit advies werd genegeerd door Ziggo. Hierover zal het Commissariaat voor de Media een uitspraak doen.

Cijfers
Sinds 13 juli heeft de SP 2.038 klachten ontvangen. De meldingen kunnen in de volgende categorieën worden onderverdeeld:
Het schrappen van zenders 1052
Gebrek aan inspraak 76
Monopoliepositie kabelbedrijf 120
Gedwongen worden digitaal te gaan 143
Hoge en/of extra kosten 80
Overig/meerdere klachten 567

Veruit de meeste klachten gaan over het schrappen van de vijf zenders door Ziggo. Dat was ook de aanleiding voor de instelling van het Meldpunt. Daarnaast krijgen veel kijkers de indruk dat zij gedwongen worden om over te stappen op digitale televisie. Ook is men boos over de hoge kosten waarmee dit gepaard gaat. Anderen zijn ontevreden over het feit dat kabelbedrijven een monopoliepositie bezitten als
het gaat om analoge televisie. Daardoor is overstappen onmogelijk. Veel mensen gaven meerdere klachten in één melding. Iedere klacht afzonderlijk tellen, zou een minder nauwkeurig beeld opleveren. Daarom is ervoor gekozen om ieder soort melding te tellen in plaats van iedere klacht. Wanneer je sec naar het aantal klachten kijkt, zou dit aantal dus veel hoger liggen.

De overige klachten zijn onder andere: de koppelverkoop (uitsluitend een alles-in-een-pakket mogelijk bij internet), nieuwe televisies die geen digitale doorgifte hebben, problemen met andere apparatuur zoals videorecorders, de onmogelijkheid om een andere digitale zender op te nemen dan diegene waarnaar gekeken wordt en klachten over de onpersoonlijke of onredelijke manier waarop men te woord wordt gestaan.

Reactie minister
De reactie van minister Van Bijsterveldt op Kamervragen van de SP is ronduit teleurstellend. Zij wil vooralsnog niets doen om het uitkleden van het zenderaanbod tegen te gaan. Zeker één op de vier televisiekijkers kijkt met volle tevredenheid analoog. Deze kijkers staan nu in de kou. De SP vindt dat de minister de taak
heeft om een divers en betaalbaar televisieaanbod te garanderen. Kijkers mogen niet worden overgeleverd aan de grillen van commerciële kabelbedrijven. Het is aan de regering om goede regels op te stellen over een pluriform zenderaanbod en eerlijke tarieven.

De SP is van mening dat de regering verantwoordelijk is voor een pluriform en betaalbaar tv-aanbod, inclusief buitenlandse publieke zenders. Het is onjuist om de kijker min of meer te dwingen over te stappen op digitale televisie, als daar extra kosten aan verbonden zijn voor de aanschaf van een decoder of een smartcard.
Voorts zouden kabelbedrijven de tarieven moeten verlagen als (analoge) zenders worden geschrapt.
Niemand vindt het acceptabel dat contracten eenzijdig worden verslechterd. Dat is precies wat Ziggo doet wanneer het analoge zenders schrapt zonder het tarief te verlagen.

Nieuw beleid
Binnenkort komt minister Van Bijsterveldt met nieuwe voorstellen voor digitale televisie. In een toespraak op 29 september zegt zij:
Ik denk dat de doelstelling helder is: de Mediawet moet verzekeren dat alle Nederlandse huishoudens een gevarieerd basispakket kunnen ontvangen. Het moet daarbij niet uitmaken waar mensen wonen, op welke netwerken ze zijn aangesloten, en bij welke aanbieders ze een televisiepakket afnemen. Dat betekent volgens mij dat we anno 2011 niet meer alleen naar de kabelbedrijven moeten kijken. Partijen als KPN, Canal
Digital en Tele2 bedienen ook dik 2 miljoen huishoudens en ook zij hebben een maatschappelijke opdracht. De volgende vraag is: hoe geef je die maatschappelijke opdracht vorm? Ik denk dat dit dankzij de digitalisering gemakkelijker is geworden. Er is veel meer capaciteit op alle netwerken. Dat geeft ruimte om een groter wettelijke basispakket voor te schrijven, bijvoorbeeld een pakket van 30 zenders in plaats van 15 zenders.  De belangrijkste publieke en commerciële zenders zullen dan een plek krijgen in het basispakket, en de  meeste kijkers zullen daarmee tevreden zijn. Misschien ook zonder advisering door programmaraden. Hoe ik dat precies wil regelen, leest u volgende maand in mijn brief aan de Tweede Kamer.

Uit de toespraak blijkt dat de minister alleen de grootte van het pakket wil regelen. Dit zorgt er niet voor dat het pakket diverser wordt of dat klanten ook daadwerkelijk inspraak krijgen. Het idee van klantenraden en onderzoek wordt niet genoemd.
Het voorstel van de minister verplicht alle aanbieders (kabelexploitanten, KPN, Glashart etc.) een basispakket van 30 zenders door te geven. Volgens de minister zijn 30 zenders voldoende om te voldoen aan de wensen van ‘de grootste groep consumenten'. Maar 30 zenders is veel minder dan het huidige (digitale) basispakket en ook te weinig om daadwerkelijk een breed aanbod neer te zetten. Dertig zenders betekent
dat er keuzes gemaakt moeten worden. En bij het maken van die keuzes spreken consumenten straks mogelijk totaal niet mee.
De minister regelt geen klachteninstantie, geen gezamenlijke invloed en biedt ook geen mogelijkheid om de kabelexploitant terecht te wijzen. Grote groepen kijkers die iets anders willen dan eenheidsworst op de tv, worden buitenspel gezet.
De minister negeert met deze invulling niet alleen de wens van klanten, maar ook die van de Tweede Kamer. Bij meerdere gelegenheden (bijvoorbeeld de motie-Atsma/Slob van eind 2007), heeft de Kamer uitgesproken meer invloed van klanten te willen op het (digitale) pakket. Invloed, juist om ook kleinere doelgroepen een kans te geven. Hiermee komt de minister terug op eerdere voorstellen die wel een vorm van
consumenteninvloed regelden en op brede steun in de Kamer konden rekenen. De verwachting is dat de voorstellen voor wijziging van de Mediawet eind oktober de Tweede Kamer bereiken.

Mocht dit Zwartboek niet tot het gewenste resultaat leiden, dan zal de SP de aanbevelingen in de Tweede Kamer aan de orde stellen. Indien een meerderheid van de Tweede Kamer daar steun aan verleent, dan wordt alsnog druk uitgeoefend om verbeteringen door te voeren.

2 Aanbevelingen
In dit hoofdstuk staan zeven aanbevelingen van de SP ten aanzien van het beleid van kabelbedrijven.  Minister Van Bijsterveldt van Media zou hieraan uitvoering moeten geven, maar de kabelbedrijven kunnen dat zelf ook doen voor die onderdelen die henzelf betreffen.

1 Een zorgvuldige overgang van analoog naar digitaal
De overgang van analoge naar digitale televisie dient zorgvuldig te gebeuren. Het is onaanvaardbaar dat tevreden analoge kijkers met een uitgekleed zenderpakket worden geconfronteerd of extra kosten moeten maken voor de overstap naar digitale televisie. Hierdoor worden kijkers voor het blok gezet en op kosten gejaagd. Dat geldt evengoed voor de talloze kijkers die een tweede of derde toestel hebben met een analoge
aansluiting.

Gezien het publieke belang, heeft de overheid de taak om deze overgang in goede banen te leiden. Dat wil zeggen: zorgen voor een pluriform en betaalbaar zenderaanbod. Overstappen naar digitale televisie moet zonder meerkosten mogelijk zijn. Zolang dat niet het geval is, moeten analoge kijkers fatsoenlijk behandeld
worden.

2 Voer het advies van programmaraden uit
Kabelbedrijven dienen het advies van programmaraden op te volgen. Dat is in lijn met de wettelijke taak van programmaraden om een pluriform pakket te adviseren. Het feit dat UPC deze adviezen wel opvolgt, toont aan dat Ziggo onredelijk beleid voert. Zolang de programmaraden nog niet zijn vervangen door een ander model van consumenteninvloed, dient de minister pal te staan voor een goede uitvoering van de
taken van de programmaraden. Kabelbedrijven moeten deze procedures niet jarenlang kunnen rekken zonder de zenders terug te plaatsen, indien zij in het ongelijk worden gesteld door het Commissariaat voor de Media.

3 Minder zenders betekent minder betalen
Ziggo heeft het analoge zenderaanbod met vijf zenders gereduceerd, zonder het tarief te verlagen. Dat past slecht bij een bedrijf dat zijn klanten serieus wil nemen. Kijkers zonder digitale aansluiting worden nu geconfronteerd met een onnodig hoog tarief. Het is niet meer dan redelijk dat Ziggo voor de analoge kijker een lager tarief rekent.

4 Richt een klachteninstantie op
De regering komt binnenkort met een voorstel voor een nieuw model van consumenteninvloed, ter vervanging van de programmaraden. Het is van belang dat hierbij een volwaardige klachteninstantie wordt opgericht. Nu hebben kijkers vrijwel geen invloed op het zenderaanbod, zowel voor digitaal als analoog.
Ook digitale zenderpakketten worden regelmatig gewijzigd, wat tot grote ergernis leidt bij kijkers. Kijkers zouden maximale inspraak moeten hebben over de samenstelling van hun pakket. Een klachteninstantie regelt dat kijkers - indien nodig - hun ongenoegen kunnen overbrengen.

5 Minister zorgt voor goede randvoorwaarden
De privatisering van de kabel heeft ertoe geleid dat kijkers zijn overgeleverd aan de grillen van kabelbedrijven. Zolang deze situatie niet wordt gecorrigeerd, is het van belang dat de minister goede randvoorwaarden creëert. Zo moet zij ervoor zorgen dat er daadwerkelijk concurrentie op de digitale kabel komt. Klanten moeten kunnen overstappen op een andere televisie-aanbieder op dezelfde kabel. Kijkers hebben recht
op een pluriform en betaalbaar zenderaanbod. De minister grijpt in als kabelbedrijven evident onredelijk handelen. Het gesol met kijkers moet afgelopen zijn.

6 Digitaal signaal ongecodeerd doorgeven (free to cable)
Indien kabelbedrijven een digitaal basispakket aanbieden, dient dit ongecodeerd te worden doorgegeven. Dat wil zeggen dat kijkers geen extra apparatuur hoeven aan te schaffen om digitaal TV te kunnen kijken.
Hiermee worden belemmeringen om over te stappen weggenomen, zodat kijkers niet worden gedwongen om specifieke apparatuur of kaarten aan te schaffen.

7 Maximale inspraak over zenderpakket
Zorg voor een groot en divers digitaal basispakket waar klanten invloed op hebben. Geef kijkers maximale inspraak over de invulling van hun zenderpakket. Hiermee wordt voorkomen dat kabelbedrijven gewaardeerde (publieke) zenders in duurderde pluspakketten stoppen.