Kabelraden

Tijdens de behandeling van de mediabegroting op 30 november jl hebben verschillende kamerleden opmerkingen gemaakt over de toekomst van de programmaraden. Hieronder de opmerkingen van de kamerleden en de reactie van de minister hierop:

Jasper van Dijk(SP):
Dan ga ik in op de consumenteninvloed. De minister stelt in plaats van de
programmaraden het waarborgmodel voor. Daar zitten goede kanten aan: de zwakke
punten van de programmaraden verdwijnen en er komt invloed op het digitale
aanbod. Er zijn echter ook nadelen. Er is een brief van de Kabelraden. Kan de
minister daarop reageren? Ik neem aan dat hij deze brief heeft. Deze raden leggen
terecht de vinger op de zere plek als zij zeggen dat de onafhankelijkheid van het
marktonderzoek en de klantenraden wel gewaarborgd moet zijn. Als de kabelaar dat
nogal wat invloed op krijgt, leidt dat tot vraagtekens. De organisatie van het
marktonderzoek en de klantenraden zou daarom bijvoorbeeld bij het Commissariaat
voor de Media moeten liggen in plaats van bij de kabelaar. Dat kan ongetwijfeld ook
op een andere manier, als het maar onafhankelijk is. Graag hoor ik hierop een
reactie.
Ik heb een motie ingediend over de inspraak bij het gebruik van digitenne. De
minister zegt dat bij digitenne consumenteninvloed wordt georganiseerd als meer
dan 50% van de mensen digitenne gaat gebruiken. In mijn motie wordt toch om iets
anders gevraagd. De kans dat 50% van de mensen binnen een regio digitenne gaat
gebruiken is minimaal, lijkt mij. De minister verwijst naar Europese regels, maar heeft
hij die niet verkeerd gelezen? Europese regels stellen niet dat 50% van de mensen
dit distributiekanaal moet gebruiken voordat consumenteninvloed georganiseerd
moet worden. De Europese regels zeggen dat er een consumenteninvloed moet zijn
als het distributiekanaal voor 50% of meer wordt gebruikt voor de doorgifte van
bijvoorbeeld tv. Graag hoor ik van de minister hierop een toelichting. Ik wil toch graag
dat mijn motie goed wordt uitgevoerd

Atsma(CDA):
Dan kom ik op de invloed van kijkers of consumenten op het programmaaanbod.
In grote lijnen delen wij de mening in de brief van de minister. De invloed
van de programmaraden wordt in ieder geval sterker, beter en meer verankerd. Wat
ons betreft mag er nog wel een tandje bij, maar daar komen we te zijner tijd nog op
terug. Er is gezegd dat het nu niet werkt. Ik noem een voorbeeld van deze week. De
programmaraad Groningen-Drenthe heeft vandaag nog bij ons aan de bel getrokken
om te melden dat de BBC World Service van de kabel af gaat en Efteling Radio
ervoor in de plaats komt. Met alle respect, zo werkt het dus niet volgens de CDAfractie.
Wij hebben nog een ander punt, dat ons eigenlijk veel meer zorgen baart,
namelijk de positie van omroepen bij de kabelmaatschappijen. Het toezicht op de op
Nederland gerichte zenders is in principe bij wet geregeld. Wij weten welke
commerciële en publieke omroepen zich daarnaar schikken. Hoe zit het echter met
zenders als FOXlife, NGC, Hallmark Channel, E! Entertainment en zo kan ik nog wel
tien tot vijftien andere op Nederland gerichte zenders opnoemen? Deze zenders
hebben allemaal Nederlandse aankondigingen en Nederlandse ondertitelingen, maar
houden zich bijna of helemaal niet aan wat we hebben afgesproken. Het varieert van
reclamebeperkingen die zijn opgelegd tot en met de afspraken die in het kader van
de zelfregulering zijn afgesproken met de Kijkwijzer van het NICAM. Wij vinden dat
dit type zender in de toekomst geen plek behoort te krijgen in het digitale of analoge
basispakket. Verbieden zal niet gaan, maar laten we in ieder geval zorgen dat deze
zenders niet worden meegenomen in het marktonderzoek waarover de minister
spreekt.

Remkes(VVD):
Ik wil positief afsluiten. Ik vind dat de minister een goede richting heeft
gekozen ten aanzien van de consumenteninvloed. Er zal nog veel moeten worden
uitgewerkt, maar de elementen in de brief van de minister zijn goed. Collega Atsma
gaf zojuist een voorbeeld uit het noorden des lands. Zo heeft men de afgelopen jaren
de bijl aan de wortel van het eigen bestaan gelegd. Dat zegt alles over de
representativiteit van de Programmaraden.
De heer Atsma (CDA): Dit laatste is een verkeerde toonzetting.
De voorzitter: Dit is uw laatste interruptie, mijnheer Atsma.
**
De heer Atsma (CDA): De heer Remkes en ik zijn het erover eens dat het niet zou
moeten kunnen, maar de Programmaraad is ertegen en de kabelaar gooit de BBC
eraf.
De heer Remkes (VVD): Het was volgens mij net andersom.

Van Dam(PVDA):
Tot slot een opmerking over de programmaraden. De minister heeft een
voorstel voorgelegd dat nu ook op de agenda staat. Ik ben blij dat de minister met
een voorstel is gekomen dat het midden lijkt te houden tussen alle belangen.
Kabelmaatschappijen met een monopolie horen niet te kunnen beslissen welke
zenders wij wel of niet kunnen ontvangen. Aan de andere kant hebben we natuurlijk
de afgelopen jaren gezien dat de programmaraden een steeds groter
legitimiteitsprobleem krijgen. Toch kunnen zij een heel nuttige rol spelen door ervoor
te zorgen dat nieuwkomers of bijzondere zenders ook een kans krijgen, terwijl het
grote publiek die misschien niet kent. Die belangen zitten allemaal in het nieuwe
voorstel van de minister. De kabelmaatschappijen moeten de wens van de klanten
volgen en de programmaraden kunnen aan die wens nog twee bijzondere zenders
toevoegen. Mijn fractie steunt het voorstel van de minister dan ook. Ik hoop dat we
snel kunnen beginnen met de behandeling van het wetsvoorstel.
Voordewind (christenunie):
De minister heeft een voorstel voor een nieuw model voor programmaraden
naar de Kamer gestuurd. Dit gaat over de invloed van de consument op de kabel.
Daar kan ik goed mee leven. Mijn fractievoorzitter heeft hier eerder een motie over
ingediend. Uiteindelijk moet de invloed van de burgers afdoende worden geregeld.
Wie gaat het klantenonderzoek uitvoeren? Het commissariaat ziet erop toe dat de
kabelexploitanten zorgvuldig met de resultaten van het marktonderzoek omgaan,
maar hoe komen die resultaten tot stand en worden daar nog voorwaarden aan
gesteld? Kan de minister daar iets meer over zeggen?

Minister Plasterk:

Het eerste algemene punt heeft betrekking op het voorstel van de
programmaraden. Ik dank de leden die hun steun daarvoor hebben uitgesproken. Ik
meen dat de heer Van Dam of de heer Remkes signaleerde dat het een compromis
is tussen de wens om de huidige programmaraden in stand te houden en die te
versterken en het kiezen voor de rol van de maatschappij. Ik heb de Kamer een brief
gestuurd met de essentie van het voorstel. Een extern bureau zal een
marktonderzoek doen. Het Commissariaat voor de Media zal erop toezien dat dit op
een fatsoenlijke en onafhankelijke manier gebeurt. Ook komt er een klantenraad die
zwaarwegend kan adviseren over twee analoge en twee digitale kanalen. Die
adviezen zullen dus worden toegevoegd aan datgene wat er uit dat marktonderzoek
komt. De kabelexploitant moet verantwoording afleggen aan de klantenraad op het
moment dat hij van die adviezen afwijkt.
Er is een stevige rol voor het Commissariaat voor de Media op het terrein van het
toezicht en de handhaving, dus niet op het gebied van de uitvoering. Zij ziet toe op
de manier waarop wordt omgegaan met het onderzoek en de klantenraad. Ook ziet
zij erop toe dat die klantenraad onafhankelijk is en dat deze een volwaardige
gesprekspartner is voor de kabelexploitanten. Men krijgt de bevoegdheid om een
programmacategorie aan te wijzen, of enkele, als extra slot op de deur.
Bovendien heeft het de beschikking over sancties, in de vorm van boetes en last
onder dwangsom. Ik heb geprobeerd om een oplossing te zoeken die recht doet aan
wat Kamerbreed werd gevraagd.

Jasper van Dijk (SP): Mijn volgende punt is de consumenteninvloed. De
minister moet nog even iets verhelderen. Hij zei dat hij wel wil gaan praten met het
commissariaat over de onafhankelijkheid van de klantenraden en over het
marktonderzoek. Daarvan krijg ik graag een verduidelijking. Wanneer gaat hij dit
doen? Wanneer krijgen wij iets te horen? Dit is een prangend punt voor de
betrokkenen.
Dan Digitenne. Consumenteninvloed moet er zijn als het kanaal voor meer
dan 50% wordt gebruikt voor de doorgifte van een medium. Dat is een
meningsverschil dat ik heb met de minister. Anders komt er nooit
consumenteninvloed op Digitenne.

Antwoord Minister Plasterk
Verder is gevraagd wanneer ik rapporteer over mijn gesprek met het
Commissariaat van de Media over de klantenraden. Dat zal ik in het voorjaar doen. Ik
kijk even naar rechts. Dat komt in ieder geval bij de wetgeving aan de orde, voor de

volgende zomer.