Kabelraden

De Programmaraad Zoetermeer heeft op grond van artikel 82k van de Mediawet en de

gemeentelijke verordening op de Programmaraad de taak jaarlijks een advies uit te brengen

over de samenstelling van het basispakket voor de radio- en televisiezenders1 op de kabel.

Dit advies wordt uitgebracht aan de exploitant van de Zoetermeerse kabel de N.V. Casema.

Het nu voorliggende advies gaat over de aanbieders van radioprogramma s.

2. Procedure

Het advies heeft betrekking op het nieuwe jaar 2005. Een commissie bestaande uit vier leden

van de Programmaraad heeft dit advies voorbereid. Het voorstel is eerst besproken in de

openbare vergadering van de Programmaraad op 6 oktober 2004. De Programmaraad heeft

ingestemd met het voorstel van de werkgroep radioadvies.

Vervolgens is het advies vrijgegeven voor reacties van burgers en programma-aanbieders

gedurende een periode van vier weken. In de openbare vergadering op 25 november 2004

heeft de Programmaraad dit advies na een beperkte aanpassing vastgesteld.

3. het advieskader

De taken en bevoegdheden van de Programmaraad zijn geregeld in de Mediawet. Belangrijke

kaders zijn

a. de reikwijdte van het advies

b. de werkwijze van de Programmaraad.

a. reikwijdte van het advies

De Mediawet maakt onderscheid in het wettelijke basispakket en overige zenders voor radio

en televisie. Het wettelijk basispakket voor de radio bestaat uit 25 zenders. Het basispakket

voor de radio bevat in ieder geval 9 zenders, die behoren tot het zogenaamde must carry

pakket. Dit must carry pakket omvat de programma s van:

de vijf landelijke publieke omroepen;

de regionale omroep, bestemd voor de provincie waarbinnen het omroepnetwerk zich

bevindt;

de lokale omroep, bestemd voor de gemeente waarbinnen het omroepnetwerk zich

bevindt;

twee radioprogramma's van de Nederlandstalige landelijke Belgische openbare

omroepdienst.

Over de zenders uit het must carry pakket heeft de Programmaraad geen zeggenschap.

Resteren dus 16 zenders in het wettelijk basispakket voor de radio, waarover de

Programmaraad een advies moet geven.

Op verzoek van de kabelexploitant kan de Programmaraad advies geven over de

samenstelling van de overige 7 zenders op de kabel, maar hoeft dit niet te doen.

Tussen het advies voor het wettelijk basispakket en de overige zenders bestaat een groot

verschil in status. De Mediawet geeft een zware status aan het advies voor het wettelijk

basispakket. De kabelexploitant kan alleen op grond van zwaarwegende argumenten

weigeren het advies van de Programmaraad voor het wettelijk basispakket uit te voeren. Voor

de overige zenders geldt geen wettelijke bescherming. Casema mag derhalve van het advies

voor de overige zenders afwijken. Dat is in de afgelopen adviesperiode twee keer gebeurd.

Vanwege de geringere invloed van de Programmaraad op de samenstelling van het

bovenwettelijke pakket is voor 2005 slechts advies uitgebracht voor twee van de zeven

zenders. Dit betreft programma s waarvan de Programmaraad van mening is, dat deze

gezien hun grote populariteit en marktaandeel beschikbaar moeten blijven op de

Zoetermeerse kabel, maar uit een oogpunt van pluriformiteit minder goed in het basispakket

passen.

De vijf overige zenders in het bovenwettelijke pakket zijn door de Programmaraad niet

ingevuld. De keuze hiervan wordt overgelaten aan Casema. Deze handelwijze vergroot de

ruimte in het basispakket om te voldoen aan bijzondere wensen van Zoetermeerse

1 De Mediawet spreekt niet van zenders, maar van aanbieders van een programma.

3

groeperingen en biedt Casema tevens nog enige ruimte voor het voeren van eigen beleid

voor het bovenwettelijke pakket.

b. werkwijze van de Programmaraad

De Programmaraad werkt volgens het dit jaar vastgestelde reglement. Dat betekent, dat er

twee openbare vergaderingen worden gehouden om tot een definitief advies te komen. De

eerste vergadering is een opinirende vergadering, de tweede een besluitvormende

vergadering. Een werkgroep ad hoc stelt het advies in concept op. Programma-aanbieders

wiens belang in het geding is als gevolg van het voorgenomen advies worden in kennis

gesteld. Zij kunnen hun mening kenbaar maken. Bewoners worden over het voorgenomen

advies in kennis gesteld via de plaatselijke media. Ook zij kunnen reageren en desgewenst

gebruik maken van het spreekrecht voorafgaande aan de vergadering.

4. Overwegingen: selectiecriteria

De Programmaraad moet in het advies zijn keuze voor zenders motiveren. Dit gebeurt met

behulp van een aantal selectiecriteria. Deze criteria vormen de basis voor de adviezen. De

criteria die ten grondslag hebben gelegen van recent uitgebrachte radio- en televisieadviezen

zijn grotendeels nog steeds bruikbaar. Besloten is de volgende criteria aan te houden:

a. pluriforme samenstelling van het pakket

Het belangrijkste selectiecriterium is het pluriformiteitscriterium. De Mediawet schrijft voor, dat

de Programmaraad in zijn advisering uitgaat van een pluriforme samenstelling van het pakket

programma s voor algemene omroep, rekening houdend met de in de gemeente levende

maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften.

Pluriformiteit zoals bedoeld in de Mediawet heeft betrekking op de verscheidenheid van

inhoud van het aanbod aan zenders. Dit komt onder meer tot uitdrukking in verschil in genre,

doelgroep en taligheid van programma s. De Programmaraad beoordeelt daarbij een

programma in het geheel en let minder op de verschillende programmaonderdelen. De

Programmaraad probeert zo goed als mogelijk tot een goede afweging te komen van

genoemde drie aspecten, maar is zich ervan bewust, dat veel programma s niet eenduidig

langs deze lijnen ingedeeld kunnen worden. Bovendien verandert het programmaformat vrij

regelmatig. Daarom wordt ook gelet op het oordeel van burgers over bepaalde zenders en op

veranderingen in de samenstelling van de bevolking. Dit gebeurt o.m. door:

raadpleging van burgers via de Omnibusenqute. Aan burgers is in 2003 de vraag

voorgelegd welke zenders zij missen. Hieruit komt naar voren, dat slechts 5% van de

burgers een of meer radiozenders mist. De genoemde zenders zijn bovendien erg

verschillend, waardoor er weinig bruikbare informatie beschikbaar is voor nieuwe

zenders.

Op langere termijn zijn in de bevolkingsopbouw grote veranderingen te zien, die

aanpassingen in het aanbod op de kabel wenselijk maken. Vergrijzing en verkleuring van

de bevolking zijn duidelijk waarneembare trends, waar de Programmaraad op kan

inspelen. Het aantal verschillende etnische groeperingen in Zoetermeer is vrij groot.

Vooral de Arabischtalige groep is aanzienlijk.

ruimte bieden aan wensen van burgers voor nieuwe zenders, die bij de Programmaraad

binnenkomen. Jazz en klassieke muziek worden daarbij het meeste genoemd. Voor

klassieke muziek is een redelijk aanbod. Dit is minder het geval met jazzmuziek.

Verder ontbreekt het sinds een jaar aan een specifieke doelgroepzender, zoals voorheen

Radio Tamara. De toevoeging van een Arabischtalige zender kan hierin voorzien.

b. continuteit van het aanbod

Voorkomen moet worden, dat zich ieder jaar snelle wijzigingen voordoen in het aanbod op de

kabel. Burgers zijn vaak gehecht aan hun favoriete zenders en het verdwijnen daarvan

veroorzaakt veel irritatie. Het steeds opnieuw instellen van de zenderkiezers op de

ontvangstapparatuur moet indien mogelijk beperkt blijven.

c. populariteit van zenders

De populariteit van zenders wordt uitgedrukt in luisterdichtheid en marktaandeel. Dit wordt

tweemaandelijks getoetst in de landelijke kijk- en luisteronderzoeken van Bureau Intomart.

Sky Radio en Radio 538 zijn zenders met het grootste marktaandeel. Beide zenders hebben

4

naast een grote kabeldekking ook een landelijke etherfrequentie. De Programmaraad hecht

aan het behoud op de kabel van deze zeer populaire programma s voor de Zoetermeerse

burgers, maar kiest voor doorgifte in het bovenwettelijk pakket. De vijf grote

radioprogramma s, naast Sky Radio en Radio 538, de zenders Radio 10 Gold, Radio

Noordzee, Yorin FM zijn in de loop van de jaren meer op elkaar gaan lijken en bedienen een

min of vergelijkbare doelgroep met popmuziek. Verplaatsing van Sky Radio en Radio 538

naar het overige pakket heeft geen nadelige gevolgen voor de luisteraars, maar is een betere

keuze uit een oogpunt van pluriformiteit van het basispakket. De keuze om juist Sky Radio

en Radio 538 te verplaatsen naar het overige pakket is juist vanwege hun sterke marktpositie,

omdat Casema deze zenders zeker niet zal uitsluiten.

d. ruimte voor n specifiek doelgroepprogramma

Zoetermeer kent een groot aantal etnische groeperingen. Naar analogie van het

televisieadvies In voorgaande jaren stelt de werkgroep radioadvies voor in het basispakket

ruimte te bieden aan n specifieke doelgroepzender uit een niet westers taalgebied, die het

meest aansluit bij de behoefte in Zoetermeer. Daarbij baseert de Programmaraad zich vooral

op de omvang van de groepering in Zoetermeer.

Een grote groep allochtone Zoetermeerders is afkomstig uit landen waar Arabisch de voertaal

is (1.7302). Om die reden geeft de Programmaraad de voorkeur aan een Arabischtalige

programma.

e. minimale beschikbaarheid taalgebieden

Iedere burger van Zoetermeer moet toegang hebben tot de drie ons omringende culturen en

taalgebieden te weten Engels, Duits en Frans. Dit geldt in versterkte mate voor alle

leerlingen/studenten van het voortgezet onderwijs, het middelbaar en hoger

beroepsonderwijs. Alle leerlingen van het voortgezet onderwijs in Zoetermeer zijn gedurende

kortere of langere tijd verplicht lessen te volgen in de drie moderne talen. De beschikbaarheid

van zenders uit deze drie taalgebieden bieden leerlingen gelegenheid zelfstandig kennis te

nemen van de taal en de cultuur van deze landen.

f. wettelijke en financile eisen

Zenders moeten verder voldoen aan de wettelijke eisen. De Programmaraad toetst dit niet

zelf, doch laat dit doen door de kabelexploitant Casema.

g. ontvangstkwaliteit

De ontvangstkwaliteit van zenders moet goed zijn. Dit is echter niet altijd vooraf bekend.

Bovendien kan de kwaliteit tussentijds wisselen. Als tevoren bekend is, dat een zender slecht

te ontvangen is, zal de Programmaraad een negatief advies afgeven.

5. Voorstel nieuw radio-advies

Het vorig jaar uitgevoerde gemeentelijke onderzoek laat zien, dat Zoetermeerders weinig

zenders missen. Een paar zenders die worden genoemd, zitten al in het pakket. Wellicht

hebben sommige genquteerden problemen met het ontvangen of vinden van zenders op

hun ontvangstapparaat.

De enige aanvulling, die de Programmaraad wenselijk acht, is een jazz-zender en een

Arabischtalige doelgroepzender. Deze twee zenders kunnen worden ingepast door twee

zenders naar het bovenwettelijk pakket over te hevelen. De programma s Sky Radio en

Radio 538 scoren landelijk het hoogst in marktaandeel en luisterdichtheid. De

Programmaraad wil deze twee zenders om die reden behouden op de kabel, maar acht

overheveling naar het overige pakket uit een oogpunt van pluriformiteit gewenst. Gezien hun

sterke marktpositie zal Casema deze programma s willen behouden.

Om tegemoet te komen aan de wens voor een Arabischtalige doelgroepzender in Zoetermeer

wil de Programmaraad de Marokkaanse/deels Franstalige zender RTM Chaine International

in het basispakket. Als jazz-zender wordt gekozen voor de nieuwe zender Arrow 90.7 FM.

Daarmee is het basispakket ingevuld en zijn vrijwel alle categorien vertegenwoordigd.

2 Gemeente afdeling O&S peildatum 1 januari 2003.

5

Casema zal volgens de Mediawet uitvoering moeten geven aan het advies van de

Programmaraad voor het basispakket, tenzij zwaarwichtige redenen zich daartegen

verzetten.

Casema heeft reeds laten weten Arrow 90.7 in het nieuwe pakket te zullen opnemen. Over de

doorgifte van RTM Chaine International bestaat nog onzekerheid, omdat de auteursrechten

voor deze zender nog niet zijn geregeld. Het niet kunnen regelen van auteursrechten kan als

een zwaarwichtige reden worden aangemerkt om het advies op dat punt niet te volgen.

Casema heeft echter wel een inspanningsverplichting om tot een goede regeling van de

auteursrechten te komen.

Mocht Casema zich terecht beroepen op zwaarwichtige redenen om van het advies af te

wijken, dan adviseert de Programmaraad de zender FunX als alternatief voor RTM in het

basispakket. FunX is een multiculturele Nederlandstalige zender gericht op allochtone en

autochtone jongeren en jongvolwassenen in grootstedelijke gebieden. De zender is gelieerd

aan de publieke omroep.

De Programmaraad heeft deze zender in het vorige advies in het bovenwettelijke pakket

geadviseerd. Casema heeft dit advies op grond van formele bezwaren niet opgevolgd. Deze

bezwaren zijn sinds de wijzigingen in de Mediawet echter niet meer van toepassing. Voor

Zoetermeer is FunX als alternatief voor RTM een goede aanvulling van het basispakket.

In de categorie bovenwettelijke programma s adviseert de Programmaraad alleen de zenders

Sky Radio en Radio 538. Over de overige vijf plekken doet de Programmaraad geen

uitspraak.

6. Geldigheid van het advies

Het advies voor de radio komt meestal tot stand in het najaar. Casema heeft maximaal een

termijn van drie maanden nodig om lopende contracten met programma-aanbieders te

beindigen of nieuwe contracten aan te gaan. De Programmaraad heeft dit advies opgesteld

voor het jaar 2005. Over de daadwerkelijke invoeringsdatum zal met Casema nog worden

overlegd.



Download hier het gehele advies:

Download 4028_defadviesradiozenders2005[1].pdf