Kabelraden

Even een tour d’ horizon langs de diverse onderwerpen waar de Programmaraad binnenkort mee te maken krijgt en waarvan wij het zinnig vinden dit publiek te maken.

Kabelraden is indertijd opgericht om de n- programmaraden in Nederland bij te staan opdat er geen chaos zou ontstaan. We spraken toen over ongeveer een programmaraad per gemeente. In de loop der tijd is dat redelijk geconcentreerd door diverse oorzaken, zodat we nu nog met ongeveer een 40 stuks over zijn.

Kabelraden heeft dat o.i. heel behoorlijk gedaan, maar haar soms wat activistische opstelling jegens bij voorbeeld de Kabel -exploitanten (vnl. Ziggo en UPC) heeft haar geen goed gedaan bij het ministerie, die moest toezien hoe Kabelraden, door OCW betaald, rechtszaken ging aanspannen tegen het Commissariaat voor de Media, door datzelfde ministerie van OCW betaald. Dat de oorzaak ligt in een achterlijke marktsituatie in een zeer verdeeld antiek omroep -politiek geheel, waarvoor de politici zich niet schamen doet in deze niet ter zake.

In de loop der tijd is Kabelraden zich meer en meer gaan manifesteren als vertegenwoordiger van de Programmaraden in plaats van ondersteunend. De Amstelveense Programmaraad acht dit zeer ongewenst, daarvoor is de Mediawet niet ingesteld. Bovendien blijken een heleboel perifere programmaraden moeite te hebben met de regelgeving en het aantrekken van leden. Het voorstel om over te gaan tot een ander model van consumenteninvloed is niet geheel onlogisch. Echter, als de middelmaat de norm aangeeft voor de vormgeving van consumenteninvloed hoef je geen waarzegger te zijn om op voorhand te concluderen dat populisme dan de bovenhand krijgt. Inzake Programmaraden en haar functie voor het verplicht voorschrijven van 15 analoge televisie en 25 radiozenders heeft de wetgever zich indertijd op het standpunt gesteld, dat dat nu juist voorkomen moet worden en juist daartoe is de eis van pluriformiteit in de wet opgenomen.

Enfin, wij hebben de laatste paar jaar goed gefunctioneerd als programmaraad en het zal dan ook niet verbazen dat deze programmaraad tegen een verlichting van het advies-systeem aan de kabelbedrijven is.

De politieke ontwikkelingen, Balkenende I t/m IV en nu Rutte met gedoogsteun van Wilders, hebben de door sommigen zo bepleite invoering van een nieuw model van consumenten-invloed, inclusief opheffing van Kabelraden, tegengehouden. In de begroting van het Commissariaat voor de Media was rekening gehouden met de opname van beide Kabelraden -medewerkers ingaande 2011. De in te boeken bezuiniging bedraagt ongeveer € 300.000 per jaar, alle beetjes helpen.

Dat nieuwe model voor het borgen van consumenten-invloed op de zenderpakketten die door de kabelexploitanten worden doorgegeven behelst niet meer of minder dan dat enquêtes, kijk -en luistercijfers op enig ongespecificeerd aggregatieniveau als bij voorbeeld de provincie of het gewest of wat dan ook, straks de dienst gaan uitmaken. Populariteit is dan het devies. Op zich is dat niet erg, zelfs wenselijk, als er maar tegelijkertijd een vrije keuze van leverancier is. En die is er niet. Kabelbedrijven maken bij voorbeeld nog steeds disproportioneel grote winsten. Simpeler en beter bewijs van hun monopolistische positie kan niet bedacht of geleverd worden.

Dat er op regionaal niveau een enkel zendertje bij of af kan worden gedaan doet niet af aan de algemene stelling dat de kabelbedrijven in het nieuwe model bijna volledige handelingsvrijheid hebben.

Het Commissariaat voor de Media is een soort scheidsrechter in het medialandschap die, als zij echt onafhankelijk was, onderdeel van de gewone rechterlijke macht zou zijn. In Nederland proberen we het zoals wel vaker onderling te regelen en hebben daarvoor dit Commissariaat voor de Media bedacht die nimmer hard tegen een grote speler zal optreden omdat dan de politiek meteen gaat zeuren of dat niet een beetje anders kan. Ferme beslissingen zie je dus alleen ten aanzien van niche-spelers of evidente oplichterij. Dat de oorzaak ligt in gebrekkige wetgeving die geen partijen wenst te benadelen noch normstellend is en meer en meer kaderwetgeving betreft die later ingevuld moet worden naar bevinden met Ministeriele besluiten, Algemene Maatregelen van Bestuur en/of besluiten van zo’n Commissariaat voor de Media impliceert een immer voortmeanderende maatschappij. Zeer Hollands, niets op tegen, maar tevens geeft je dan alle macht aan het zo genaamde middenveld van ambtenaren en belangenverenigingen. Een clubje als een simpele Programmaraad uit de provincie is uiteindelijk niet de gewenste partij want zij maakt ten principale geen deel uit van de harde kern van grotere spelers in dit spel. Een lokale Programmaraad kan alleen maar zand in de raderen strooien en is dus gevaarlijk.

De uitspraak van de Groningse rechter die stelde dat een pluriform advies ook commerciële zenders moet bevatten miskent de werkelijkheid. Hij heeft gelijk als het basispakket zich zou beperken tot 15 zenders. We hebben echter te maken met de realiteit dat er ongeveer 25 a 30 tv-zenders worden doorgegeven en de kabelbedrijven zelf de commerciële zenders toevoegen. Het opnemen van een commerciële zender in de basis-15 impliceert dan ook het direct voor eeuwig wegvallen van die zender waarvan de plaats wordt ingenomen door een commerciële waar Ziggo wat aan kan verdienen. Deze gang van zaken wordt gestimuleerd doordat Ziggo voor de buitenlandse publieke zenders in Nederland de Buma-rechten moet betalen. Bovendien zal het kabelbedrijf in het algemeen geen vergoeding krijgen voor doorgifte van een publieke zender.

Het is nog niet eens zo lang gelden dat zenders zich lieten betalen voor doorgifte en de Programmaraden GEEN commerciële zenders mochten adviseren in het basispakket. Om de betalingsreden heeft de wetgever indertijd bepaald dat enig advies niet tot onevenredige schade bij de kabelboer mocht leiden. Overigens heeft de wetgever zich nimmer op het standpunt gesteld dat pluriform ook een commerciële zender zou impliceren, of een andere bepaalde zender. De wetgever heeft dat juist volledig blanco gelaten. Dat men, het commissariaat bij voorbeeld, later roept: Evenwichtig en pluriform is van alles wat en dus ook een commerciële zender is een redenering die de wetgever zelf nimmer heeft gevolgd. Tenzij men een citaat van het Commissariaat als zodanig wenst te beschouwen maar daar hebben we het al over gehad. Het op deze wijze interpreteren, omdraaien eigenlijk, van de wetgeving is een knap staaltje redeneerkunst van de Ziggo-advocaat. Als deze uitspraak in hoger beroep blijft staan zijn de facto de programmaraden opgeheven.

Het antwoord van de Minister is correct. Zij heeft geen oordeel in deze kwestie. Zij kondigt wel een brief aan over o.a. consumenteninvloed op de kabel. Wij zijn benieuwd.

De politiek heeft jaren lang gepropageerd dat iedere club met voldoende leden in principe een zendvergunning zou kunnen krijgen. En als dat dan gebeurt schreeuwen ze moord en brand dat het allemaal onbetaalbaar is. Onzin, dit hebben ze zo gewild maar ze wachten net zo lang tot enige creatieve gedachten niet meer gewenst zijn omdat het probleem zichzelf heeft opgelost. En zo modderen, polderen, wij voort.

Wat kunnen we nu verwachten van dit kabinet of het volgende: dat maakt allemaal niet zo veel uit: De huidige Mediawet voldoet niet, daar is iedereen het over eens. Wat er voor in de plaats moet komen weet men we nog niet. Er is, nog, geen meerderheid voor welk alternatief dan ook. De kans is groot dat de Programmaraden blijven bestaan tot de grote bestel-wijziging die ooit zal komen. Tot die tijd bestaat er altijd de mogelijkheid om een korte termijn een succesje te behalen met daadkrachtig optreden door iets te doen in de marge. De programmaraden en waar zij voor staan is zo’n niche die daarvoor gebruikt kan worden. Wel moet de Mediawet daarvoor nog even aangepast worden en dat vraagt toch ook al gauw anderhalf jaar.

Op de langere termijn zullen we wel openbare glasvezel verbindingen krijgen waarna de consument als het goed is wel degelijk keuze-vrijheid heeft. Ziggo dient zich voor die tijd te hebben omgevormd van een kabelbedrijf naar een informatie-distributie bedrijf of zoiets wat je ook al kunt zien in hun “strategische outlook”. Dan zijn ook geen programmaraden nodig .

Voor de liefhebbers nog wat achtergrond uit De Telegraaf

Ziggo is spil geworden in breed overnamespelZiggo is de hoofdprijs in een nieuwe ronde van consolidatie en overnames op de Europese kabelmarkt. Het Amerikaanse Liberty Global, moederbedrijf van UPC, heeft een uitpuilende oorlogskas en struint Europa af op zoek naar koopwaar. Ziggo, in handen van twee private-equitypartijen, neemt zich voor ’hard to get’ te spelen. Het grootste kabelbedrijf van Nederland flirt al langer met een beursgang en heeft afgelopen week de koe bij de horens gevat. Een twaalftal grote zakenbanken mocht afgelopen week één voor één in een schoonheidswedstrijd de eigenaren van Ziggo overtuigen van de meerwaarde van een beursgang boven een verkoop, waaronder Goldman Sachs. Volgens de bankiers is de tijd rijp. Ondanks de onrust door Japan en het Midden-Oosten is het beursgangklimaat stukken beter geworden. Ziggo kan binnen vijf maanden aan de AEX of eventueel de FTSE in Londen staan, als er vaart achter wordt gezet, zeggen zij. Daarmee zou sprake zijn van de grootste Nederlandse beursgang sinds de financiële crisis. Warburg Pincus en Cinven, de twee private-equitypartijen die aan de hand van Ziggo’s commercieel directeur Marcel Nijhof in het verleden de geprivatiseerde kabelaars Casema, @Home en Multikabel opkochten en er één kabelgigant van smeedden, zijn op zoek naar een manier om hun geesteskind tegen een zo hoog mogelijke prijs van de hand te doen. De afgelopen jaren heeft Ziggo daarom hard gewerkt aan de integratie van de drie voorgangers, het terugbrengen van de schuldenpositie (aanvankelijk bijna € 5,3 miljard, volgens de meest recente cijfers nog € 3,4 miljard) en het maximaliseren van de infrastructuur. In de telecomwereld wordt de meest recente generatie coaxkabel waar Ziggo en collega-kabelaars zich van bedienen inmiddels als verreweg superieur over de koperverbindingen van bedrijven als KPN beschouwd. De uitrol van complete glasvezelnetten tot aan de voordeur gaat bovendien zo traag, dat dit nog wel even zo zal blijven. De meeste kabelbedrijven in Europa zijn na privatisering in handen gekomen van private-equitypartijen. Die achten nu, na een betrokkenheid van gemiddeld vijf tot acht jaar, de tijd rijp om te cashen. Afgelopen woensdag verliep de deadline voor biedingen op Kabel Baden-Württemberg (KBW), na Ziggo momenteel het meest begeerlijke bedrijf op markt. Het is in handen van de Zweedse private-equityclub EQT. Ook hier blijkt Liberty Global één van de drie bieders. De Amerikanen zijn de enige marktpartij die groot genoeg is om andere te kopen. De beide andere biedingen zijn van andere private-equitypartijen die denken nog meer geld uit KBW te kunnen halen, nadat ze de schulden hebben geherfinancierd. Kabelbedrijven zijn een interessante investering omdat ze via hun abonnees een zeer stabiele inkomstenbron genereren. Hoewel de bedrijven inmiddels naast televisie ook internet en telefonie aanbieden, zijn er volgens kenners nog voldoende mogelijkheden om de winstgevendheid op te voeren. De Zweedse eigenaren van KBW overwegen nu een beursgang als alternatief, omdat ze niet zeker weten of het hoogste bod hen wel bevalt. Datzelfde scenario hanteert ook Ziggo. Immers, wanneer er voor Warburg Pincus en Cinven geen bevredigend bod wordt uitgebracht, zal een beursgang meer opleveren. Mocht er daags voor de beursgang toch een koper komen met het juiste bod, dan kan deze alsnog te elfder ure worden afgeblazen, vertellen bankiers. In het verleden gebeurde dat bijvoorbeeld bij Organon. (via o.a. Telegraaf/DFT)