Kabelraden

Inleiding

Achtergrond
In het radioadvies dat de Programmaraad Alkmaar (PRA) periodiek uitbrengt waakt de PRA over de kwaliteit en pluriformiteit van het programma-aanbod.

Adviestermijn
Ingevolge artikel 8 van het Reglement van de Programmaraad Alkmaar (Gemeenteblad nr. 399*) stelt de PRA jaarlijks een radioadvies op.

Overwegingen van de kabelexploitant
De PRA heeft UPC, als exploitant van de Alkmaarse kabel, nadrukkelijk en herhaaldelijk gevraagd om een vorm van inzage te krijgen, al dan niet onder geheimhouding, in de overwegingen met betrekking tot de doorgifte van zenders in het algemeen, en commerciële zenders in het bijzonder. Dit om een verantwoorde keuze te kunnen maken in het uit te brengen advies. Immers, uit het totaalaanbod van UPC van 39 zenders, adviseert de PRA 25 zenders, waarvan er echter 7 volledig voorgeschreven zijn en er 2 verplicht Nederlandstalig Belgisch moeten zijn. Om uit het gehele scala van zenders dan de juiste selectie te maken voor de feitelijke vrije keuze voor 16 zenders, zou de PRA graag op de hoogte zijn geweest van datgene wat de kabelexploitant qua planning, afspraken en voornemens heeft omtrent het radiolandschap in de adviesperiode. UPC heeft dit inzicht niet willen verschaffen en zal dus de overige 14 zenders eigenstandig invullen. De PRA stelt zich dan ook op het standpunt dat het aannemelijk is dat een aantal commerciële zenders eerder om financiële en/of commerciële redenen door een kabelexploitant zullen worden doorgegeven, dan (buitenlandse) publieke zenders of zenders met een kleinere groep (potentiële) luisteraars. Dit standpunt is onderdeel van de afwegingen die de PRA maakt bij het samenstellen van het advies. Uitgaande van deze aanname, zal UPC ook zelf, al dan niet intentioneel, de pluriformiteit van het aanbod een dienst bewijzen. Dit laat echter onverlet dat de PRA, mede op basis van die aanname, tot een eigenstandige keuze is gekomen, teneinde het pluriforme aanbod in het radio-advies een afgewogen plek te geven.

Procedure
De PRA heeft ter voorbereiding op het advies de programma-aanbieders, zoals bekend bij het landelijk steunpunt, en aangevuld met regionale en lokale zenders, uitgenodigd een aanvraag in te dienen voor opname op het Alkmaarse kabelnetwerk.
Aan deze programma-aanbieders werd een aanmeldingsformulier toegezonden en tevens werd hen de mogelijkheid geboden een aanvullende mondelinge presentatie te geven.

De volgende aanbieders hebben zich aan de PRA gepresenteerd:

In 2003: RTL FM, Arrow Classic Rock, Happy Radio, Radio Veronica, Sky Radio en Classic FM.
In 2004: Arrow Jazz FM, Reflex FM, Wild FM en BBC Worldservice.
In 2005: Juize FM, Radio 538, Q-Music, FunX, Kink FM en Radio 10 Gold.
In 2006: Caz!, RadioNL, City FM Classic Rock, Slam FM en BNR Nieuwsradio.
In 2007: TMF Radio, BNR, CAZ!, WildFM, Slam!FM en RTV Alkmaar.
In 2008: Radio Noordzee Nationaal, City FM, 100%NL, Kink FM, Radio BemBem, FunX, Juize FM en Radio 6.
In 2009: Radio Efteling, Radio100%NL en Radio 6.
In 2010: Slam!FM, Radio10Gold en de Concertzender

Aan het naakte feit dat een aanbieder gevraagd is een aanvraag in te dienen of een presentatie te geven kunnen overigens geen rechten worden ontleend.

Uitgangspunten
De keuze is bepaald op basis van de presentaties tijdens de vergaderingen van de PRA, maar ook tijdens de landelijke evenementen van Kabelraden.nl. Daarnaast spelen de enquête en de landelijke luistercijfers een rol, evenals eigen onderzoek en nieuwsgaring door de leden van de PRA. Ook speelt een rol of de zender wel of geen etherfrequentie heeft. Indien dit niet het geval is, acht de PRA de kans groot dat, naast internet, kabeldoorgifte de enige mogelijkheid is voor Alkmaarders om naar relevante zenders te luisteren. Verder is rekening gehouden met een pluriform pakket en is gekeken naar de meest toegankelijke buitenlandse omroepen. Als laatste wordt bewust omgegaan met het commerciële karakter van kabelexploitatie.

In het streven om een zo evenwichtig mogelijk pakket aan de Alkmaarse kabelluisteraar aan te bieden, met een zo efficiënt mogelijke bezetting van het beschikbare aantal kanalen, spelen de volgende zaken een rol tijdens de besluitvorming:
Negen kanalen zijn in navolging van de Mediawet gereserveerd voor must-carry zenders, waaronder de lokale radio-omroep. Van deze 9 kanalen dienen er 2 Nederlandstalige, Belgische zenders te zijn.
Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van het advies 2011-2012 is de pluriformiteit van het zenderaanbod.

De PRA onderscheidt daarom acht categorieën:

1. Nieuws/Info

2. Buitenlands publiek

3. Klassiek, Wereldmuziek, Cultuur en Jazz

4. Alternatieve muziek en overige muziekstromingen

5. Pop/Rock muziek

6. Nederlands(talig)e muziek

7. Lichte muziek

8. Multicultureel en urban

Bronnen
Bij het opstellen van het radioadvies 2011-2012 is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
-Enquête radiovoorkeur Alkmaarse bevolking (najaar 2010)
-Mondelinge inspraakreacties van diverse Alkmaarders
-Schriftelijke reacties en e-mails van de Alkmaarse bevolking.
-Reacties via de website www.programmaraadalkmaar.nl
-Eigen onderzoek door de individuele leden van de PRA (mondelinge navraag bij kennissen, vrienden en familieleden voor zover deze in Alkmaar wonen en bezoek aan evenementen die hiertoe door Kabelraden.nl worden georganiseerd).
-Nieuwsvergaring via internet (onder andere publicaties op http://www.kabelraden.nl/ en http://www.radio.nl/) en andere media (radio, televisie, krant, tijdschrift, etc.)
-Presentaties en aangeleverde informatiematerialen van de diverse zenders.

Overwegingen
1. Nieuws/Info, 5 zenders:
Radio 1, Radio 5, Radio Noord-Holland, RTV Alkmaar en BNR.

De zenders Radio 1, Radio 5, RTVNH en RTV Alkmaar zijn wettelijke must-carry zenders. In deze categorie heeft de PRA wederom gekozen voor BNR, daar dit een 24-uurs, Nederlandstalige nieuwszender is, die niet publiek gefinancierd wordt. Hierdoor is het mogelijk om nieuws op de radio met een andere invalshoek te vertolken dan bij de publieke of regionaal/lokale zenders. Daarnaast is het een continuering van het advies van de PRA.

2. Buitenlands publiek, 5 zenders:
VRT 1, BBC 1, BBC 2, FiP, TRT FM.

In deze categorie heeft de PRA een aantal keuzes uit voorgaande adviezen laten staan daar er geen zwaarwegende redenen waren om dit advies ingrijpend te wijzigen. Het gaat dan met name om de populaire Nederlandstalige zenders VRT 1 (breed en gevarieerd), de Engelstalige BBC 1, BBC 2 en de Franstalige FiP. Ook heeft de PRA dit jaar TRT FM gecontinueerd, als brede Turkstalige zender. Dit blijkt zowel qua programmering als qua muziekkeuze, die niet alleen tegemoet komt aan de Turkse inwoners van Alkmaar, maar hierdoor ook een bijdrage levert aan de pluriformiteit van het advies.

3. Klassiek, Wereldmuziek, Cultuur en Jazz, 4 zenders:
Radio 4, VRT 3 (Klara), Concertzender, WDR 3.

In deze categorie heeft de PRA geconstateerd dat een kwalitatief pluriform advies gediend is bij het grotendeels handhaven van de keuze die ook reeds voor deze zenders is gemaakt in voorgaande adviezen, naast de wettelijke must-carry zender Radio 4.
Echter, dit jaar heeft de PRA bewust gekozen voor de weer voor selectie beschikbare Concertzender, in plaats van het landelijk-publiek georiënteerde Radio 6.
Alhoewel elke zender binnen deze categorie zijn eigen muziekaanbod en publiek kent, is de Concertzender, met Wereldmuziek, jazz, folk, oude en nieuwe muziek, opera en klassiek, maar daarnaast ook verkenningen van muzikale zijpaden, verrassende mengvormen en de opnames van eigen concerten, een goed geëquipeerde zender voor deze categorie, die de pluriformiteit verder vergroot.

4. Alternatieve muziek en overige muziekstromingen, 1 zender:
Kink FM

De PRA heeft wederom bewust gekozen voor continuering van Kink FM. Immers, deze zender blijft als één van de weinige zenders staan voor een eigenzinnige en diverse muziekkeuze, overwegend uit het alternatieve circuit.

5. Pop/Rock muziek, 3 zenders:
3FM (Radio 3), Wild FM, Arrow Rock Radio.

De PRA heeft hier, naast de must-carry zender 3FM (Radio 3), gekozen voor enerzijds continuering van Arrow Rock Radio, daar dit o.a. voor een oudere doelgroep bewust zeer gevarieerde rockmuziek brengt, waaronder ook symfonische rock, uit heden en verleden. Daarnaast verwacht de PRA dat door deze keuze, evenals afgelopen adviesperiode, Arrow Jazz Radio een gerede kans maakt op doorgifte, wat niet een doorslaggevend, maar wel een interessant argument is. Anderzijds kiest de PRA ervoor om te adviseren op basis van de combinatie jeugd en regio. Hierdoor wordt het regionaal populaire Wild FM wederom onderdeel van het advies.

6. Nederlands(talig)e muziek, 2 zenders:
RadioNL, 100%NL
In deze categorie heeft de PRA gekozen voor continuering van RadioNL, als typisch brede en puur Nederlandstalige volkszender. 100%NL heeft als verbreding van dat aanbod het advies gehaald. Deze commerciële zender, gebaseerd op een muziekkeuze die een Nederlandse oorsprong kent, maar een beduidend ander publiek aanspreekt dan RadioNL, zorgt voor een pluriforme invulling van het advies. Het eerder geadviseerde Efteling radio komt daarmee te vervallen, waarbij één van de overwegingen is geweest dat deze zender door UPC al eerder voor ingang van het originele advies zelfstandig werd opgenomen in het eigen aanbod.

7. Lichte muziek, 3 zenders:
Radio 2, WDR 4, Radio10Gold.
De PRA heeft conform het voorgaande advies, naast de wettelijke must-carry zender Radio 2, gekozen voor het door vele kabelabonnees hogelijk gewaardeerde WDR 4. Dit is een Duitstalige, publieke volkszender die met name de oudere luisteraars aantoonbaar na aan het hart ligt. Daarnaast is Radio10Gold gekozen, als interactieve zender zonder fm-frequentie, met jaren 70-80-90 muziek.

8. Multicultureel en urban, 2 zenders:
FunX, WDR Funkhaus Europa
In deze categorie heeft de PRA geen reden gezien in het overige aanbod van zenders, om van het eerder gedane advies voor FunX en WDR Funkhaus Europa af te wijken. FunX is een landelijke zender die een breed multicultureel aanbod doorgeeft. WDR Funkhaus Europa is een zeer gevarieerde Duitse zender, met programma's in meerdere, ook Zuid- en OostEuropese talen, waardoor deze muziekculturen binnen dit pluriforme aanbod een eigen plek kennen.

Daar VRT 1 en VRT 3 (Klara) zijn opgenomen in het advies, is aan de wettelijke voorwaarde voldaan dat er minimaal 2 Nederlandstalige Belgische zenders in het advies dienen te zijn opgenomen.

Er zijn 3 Duitstalige zenders in het advies opgenomen, 2 Engelstalige, 1 Turkstalige en 1 Franstalige zender.

Wijzigingen t.o.v. het voorgaande advies:
100%NL ipv Efteling Radio
Concertzender ipv Radio 6

Naast dit advies staat het kabelexploitant UPC vanzelfsprekend vrij om een eigen keuze en afweging te maken in het overige aanbod op radiogebied. Zenders die NIET door de PRA zijn geadviseerd, kunnen hierdoor WEL te horen zijn in de adviesperiode, mits UPC hiervoor kiest. De PRA heeft hier geen zicht, noch invloed op.