Nieuws

28-01-2010 | BravaNL vervant TRT Turk in basispakket programmaraad Rotterdam

Nieuws

TV Advies 2010 - 2011 totaallijst definitief

1. Nederland 1
2. Nederland 2
3. Nederland 3
4. VRT TV 1
5. VRT Canvas/ Ketnet
6. TV Rijnmond
7. Lokale Omroep Rotterdam TV / E-TV
8. BBC 1
9. ARD
10. TV 5 Monde
11. RTL 4
12. Brava NL
13. Euronews / Het Gesprek (zenderdeling)
14. TMF
15. SBS 6

16. TVE
17. BBC World
18. CNN
19. Discovery
20. RTL 7
21. RTL 5
22. Net 5
23. Nickelodeon / Comedy Central
24. Veronica / Jetix
25. Animal Planet
26. MTV
27. RTL 8
28. National Geographic
29. ZDF
30. BBC 2
31.Eurosport
32.Arte
33.Regio TV
34.TRT-Türk


TV Advies 2010 - 2011 motivering definitief

De zoektocht naar pluriformiteit in het tv-pakket

In zijn vorige advies heeft de Programmaraad nadrukkelijker dan voorheen stilgestaan bij de steeds geringer wordende mogelijkheid om de pluriformiteit in het tv-pakket ten volle te verwezenlijken. Zoals bekend, is die toenemende moeilijkheid te wijten aan het geringe aantal zenders dat programmaraden bindend mogen adviseren, de stijgende druk op dit basispakket door nieuwe zenders, het gegeven dat zelfs de grotere zenders geen garantie tot doorgifte hebben en, last but not least, de grote diversiteit van de Rotterdamse bevolking.

De Programmaraad zal bovengenoemde moeilijkheid niet herhalen in het huidige advies maar volstaat met de mededeling dat zijn zoektocht naar pluriformiteit onverminderd doorgaat. Daarnaast blijft de Programmaraad de discussie rondom een nieuw stelsel van consumenteninvloed (oftewel: het voortbestaan van programmaraden) nauwlettend en actief volgen.

De Programmaraad is al met al van mening dat hij ook dit jaar weer een TV-advies heeft uitgebracht dat, gezien de omstandigheden waarin het advies moet worden gegeven, voldoet aan de wettelijk gestelde eis van pluriformiteit. Hieronder legt de Programmaraad uit hoe hij tot zijn advies is gekomen.

De procedure

De Stichting Programmaraad Rotterdam (hierna: de Programmaraad) heeft zenders in de gelegenheid gesteld zich te presenteren op 25 november en 1 december 2009. Over de bevindingen heeft de Programmaraad op 2 en 9 december 2009 beraadslaagd. Op grond van die beraadslaging is het onderhavige advies vastgesteld.

Het wettelijk basispakket cq. bindend advies

De must-carry zenders

Het is een feit van algemene bekendheid dat het wettelijk basispakket uit vijftien zenders bestaat waarvan er zeven verplicht geadviseerd moeten worden (de zogenaamde must-carry zenders). Of programmaraden ze nu wel of niet adviseren, deze zenders worden gewoon doorgegeven. Het gaat hierbij om de zenders: Nederland 1, 2, 3, VRT TV1, VRT Canvas/Ketnet, de regionale publieke omroep en de lokale publieke omroep (inclusief eventuele toegangsomroepen). Dit is een heldere zaak waar de Programmaraad niet verder op in hoeft te gaan. Wel nog even het volgende:

Voor het derde achtereenvolgende advies moet de Programmaraad helaas weer aangeven dat nog steeds onduidelijk is of de zender E-TV, die door een samenwerkingsovereenkomst te sluiten met de SLOR (Stichting Lokale Omroep Rotterdam) samen met de SLOR op de zevende plek is terechtgekomen, hiermee ook een must-carry status heeft gekregen. De Mediawet biedt onvoldoende duidelijkheid hierover. De Programmaraad heeft in zijn eerdere adviezen al gemeld nader onderzoek in te zullen stellen om helderheid te krijgen. Noch het Commissariaat voor de Media noch de SLOR geven uitsluitsel. Veelzeggend is dat het Commissariaat voor de Media in eerste instantie heeft aangegeven dat E-TV een neventaak is van de SLOR en in een latere reactie aangeeft dat er juist geen sprake is van een neventaak.
De onduidelijkheid blijft dus bestaan en daarom vindt de Programmaraad dat E-TV binnen de bestaande ruimte bij de SLOR opgenomen dient te worden. In het andere geval gaat dit namelijk ten koste van het toch al krappe wettelijk basispakket.
De Programmaraad zal het onderzoek naar duidelijkheid op dit punt voortzetten. Aangezien die onduidelijkheid voor de Programmaraad wel een feit is, gaat het te ver om een voorschot te nemen op de uitkomst van dat onderzoek door er voor nu van uit te gaan dat E-TV een must-carry status heeft en daarmee de ruimte in het wettelijk basispakket nog verder te verkleinen. Daarom wordt
E-TV net als vorig jaar geadviseerd in de vorm van een zenderdeling met de SLOR.

De overige zenders in het wettelijk basispakket

Door de ruimte die de hierboven genoemde must-carry zenders in beslag nemen, is het aantal zenders dat de Programmaraad nog bindend mag adviseren dus slechts acht. De vereiste pluriformiteit moet dus in deze veel te krappe ruimte van acht zenders ‘gepropt' worden.
Voordat de Programmaraad ingaat op de specifieke zenders wil hij het volgende benadrukken: bij het invulling geven aan de beoogde pluriformiteit, neemt de Programmaraad de must-carry zenders mee. Dat wil zeggen: er zijn zenders die zich op een specifieke sub- of nichedoelgroep richten. De must-carry zenders richten zich weliswaar niet op die specifieke sub- of nichegroepen maar bieden wel programma's voor die groepen. De Programmaraad houdt er, met andere woorden, rekening mee dat bepaalde sub- of nichedoelgroepen al deels bediend worden door de must-carry zenders. Dit is dan een belangrijke aanwijzing om een specifiek op die doelgroepen gerichte zender niet in het basispakket te adviseren. De krappe ruimte in het basispakket dwingt hier toe. Door op deze wijze te handelen verlicht de Programmaraad enigszins de druk op het wettelijk basispakket.

Een Engelstalige, Duitstalige en Franstalige zender behoort volgens de Programmaraad in ieder geval in het basispakket geadviseerd te worden. Dit vanwege de beoogde pluriformiteit van het zenderaanbod. Het gaat hier bovendien om talen die verplicht zijn in het onderwijs. Daarom vindt u de zenders BBC 1, ARD en TV 5 Monde, net als vorig jaar, in het bindend advies.
Ook de zenders RTL 4 en SBS 6 mogen niet ontbreken. Het gaat hier om twee commerciële zenders met de hoogste kijkcijfers. Daarnaast bedienen deze zenders vanwege hun product meerdere doelgroepen. Deze zenders gaan dus over de grenzen van vele doelgroepen heen.

De pluriformiteit komt nog meer tot zijn recht met de aanwezigheid van een muziekzender gericht op jongeren, in dit geval TMF. Gezien de transformatie van MTV van enkele jaren geleden, is TMF eigenlijk de enige echte muziekzender voor jongeren die nog over is en die meerdere doelgroepen bedient.

Net als de voorgaande twee jaren, worden de zenders Euronews en Het Gesprek als zenderdeling bindend geadviseerd. Een specifieke nieuwszender (Euronews) vindt de Programmaraad niet per sé noodzakelijk in het basispakket omdat er al voldoende nieuws wordt aangeboden door de must-carry zenders. Het is juist deze zenderdeling met Het Gesprek die de beoogde pluriformiteit versterkt. Door deze zenderdeling kan namelijk tegelijk een zender als Het Gesprek geadviseerd worden en daarmee wordt een subdoelgroep bediend. Het belang hiervan ligt in het feit dat de Programmaraad nagenoeg nooit zenders kan adviseren die een subdoelgroep bedienen. Dit, vanwege de krapte van het wettelijk basispakket. De Programmaraad roept wel de kanttekening in herinnering die hij ten aanzien van deze zender heeft geplaatst in het vorige advies. Het Gesprek leek toen namelijk niet geheel te voldoen aan het plan van aanpak dat deze zender bij de eerste advisering had gepresenteerd. Kort gezegd, leek hiermee het onderscheidende karakter van deze zender te vervagen. De dit jaar gegeven uitleg over de oorzaken van voornoemde situatie en de ondernomen stappen hebben de Programmaraad echter overtuigd. De zender groeit langzaam doch gestaag naar het gewenste profiel. Aangegeven is dat dit een lopend proces is.

De grote verandering in het wettelijk basispakket en in wezen de samenvatting van dit advies, is de advisering van Brava NL, een nieuwe zender die analoog doorgegeven wil worden. Door het adviseren van TRT-Türk in het standaardpakket (zie de toelichting bij het onderdeel standaardpakket) is ruimte vrijgekomen in het basispakket. Brava NL is een zender met kwalitatief hoogwaardige, klassieke muziek. De zender bedient hiermee een bredere doelgroep dan wellicht in eerste instantie vaak gedacht wordt als het gaat om liefhebbers van klassieke muziek. Bij liefhebbers van deze muzieksoort wordt namelijk veelal gedacht aan een elitaire groep volwassenen, terwijl er een grote groep jongeren bestaat die zich met klassieke muziek bezighouden, bijvoorbeeld door een opleiding te volgen op conservatoria maar ook anderszins. Wat de Programmaraad verder aanspreekt, is dat 50% van de muziek van de Nederlandse podia afkomstig is. Ook op organisatorisch en financieel vlak oogst de zender vertrouwen. Nieuwe initiatieven die tevens realistisch, onderscheidend en (financieel) levensvatbaar zijn, komen niet vaak voor. Mede daarom grijpt de Programmaraad deze kans aan en hoopt daarmee de pluriformiteit net even wat meer kleur te hebben gegeven. Uiteraard zal de Programmaraad de ontwikkelingen volgen.

Het standaardpakket

Waar de Programmaraad nadrukkelijk bij stil wil staan, is de advisering van TRT-Türk in het standaardpakket in plaats van een advies in het basispakket, zoals vorig jaar het geval was (toen TRT-INT). Vorig jaar is de zender TRT-INT, met de nodige kanttekeningen, geadviseerd in het wettelijk basispakket. Wat de kijker vervolgens heeft gekregen, is de zender TRT-Türk en dus niet TRT-INT. Navraag heeft geleerd dat het om twee totaal verschillende zenders gaat. TRT-INT bestaat nog wel maar wordt niet meer analoog doorgegeven buiten Turkije (wel digitaal). In plaats daarvan zendt de Turkse staatszender TRT (Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu) de zender TRT-Türk analoog uit voor Turken in het buitenland.

Alleen al deze, niet-aangekondigde, wissel is voor de Programmaraad reden om TRT-Türk niet in het basispakket te adviseren. Bovendien geldt dat, hoewel de Programmaraad niet over de inhoud van programma's gaat, hij op grond van de programmering wel degelijk kan bezien of een zender voldoende meerwaarde heeft om een plek in het wettelijk basispakket te verdienen. TRT-Türk overtuigt op dat punt niet. De programmering is dusdanig eenzijdig dat een plek in het basispakket niet op zijn plaats zou zijn.

Voor de volledigheid herinnert de Programmaraad aan zijn voornemen in het vorige advies om een onderzoek in te stellen naar het aantal Turken of Turkstaligen dat een schotel bezit. Destijds ging dit nog over TRT-INT. Dit onderzoek is onhaalbaar gebleken. Bovendien was een dergelijk onderzoek niet meer relevant door de bovengenoemde zenderwisseling.

Voor het overige toont het standaardpakket geen noemenswaardige veranderingen. Behalve dat BBC World op de 17de plaats te vinden is en Arte op 32ste plaats, is alles hetzelfde als vorig jaar.

BBC World is dit jaar, ondanks een advies van de Programmaraad, van de buis gehaald door een tussentijdse beslissing van UPC. Daarvoor in de plaats wordt de zender Disney Channel doorgegeven. Met een hogere plaats in het standaardpakket voor BBC World geeft de Programmaraad het belang aan van een plek in het tv-pakket voor een wereldwijd bekende en hoogwaardige nieuwszender. Disney Channel wordt overigens niet geadviseerd. Er is al voldoende aanbod van kindertelevisie.

Arte heeft aangegeven voor zekerheid te kiezen door middel van een plek in het digitale basispakket. De zender kon beschikbaarheid voor het analoge pakket niet garanderen, zelfs niet in het geval van een advies in het basispakket.

Zenders die zich hebben gepresenteerd maar niet worden geadviseerd

Family 7 wordt niet geadviseerd. De publieke omroep biedt reeds een platform ten aanzien van religieuze zenders (NCRV, KRO, EO en de zogenaamde artikel 39F-zenders) en de ruimte op de kabel is nu eenmaal klein.
Fan TV wordt evenmin geadviseerd. Van een duidelijk onderscheidend vermogen of voldoende meerwaarde is volgens de Programmaraad geen sprake en daarmee ligt er een belangrijke drempel voor een advies in het standaardpakket.

Ook Mezzo, een zender die momenteel digitaal uitzendt, wordt niet geadviseerd. Mezzo biedt klassieke muziek en jazz. Jazz is binnen de publieke omroep reeds voorhanden. Brava NL daarentegen biedt een goede combinatie tussen internationale en nationale kwaliteit. Tevens ondersteunt deze zender Nederlandse artiesten en talenten.

De bovengenoemde drie zenders hebben zich overigens allemaal gepresenteerd.

Slotwoord

De Programmaraad herinnert er aan dat de afweging met betrekking tot de vraag welke zenders in het basispakket worden geadviseerd ieder jaar anders kan uitvallen. Dit heeft te maken met de omstandigheden waarin geadviseerd moet worden en de snelheid waarmee het medialandschap verandert.

Niet geheel ten overvloede wijst de Programmaraad er met klem op dat UPC uiteindelijk bepaalt welke zenders, die niet in het basispakket zijn geadviseerd, doorgegeven worden. Anders gezegd: van het basispakket, zoals dat is geadviseerd door de Programmaraad, kan UPC slechts op grond van zwaarwegende overwegingen afwijken, maar de rest (het standaardpakket) stelt UPC geheel zelf samen.

De Programmaraad heeft ook dit jaar weer getracht tot een zo pluriform mogelijk advies te komen. Het is aan UPC om het totaalpakket ook pluriform te maken.

Namens de Programmaraad Rotterdam,

H. Kalyoncu
secretaris

Bron: Programmaraad Rotterdam