Kabelraden

De Zoetermeerse Programmaraad adviseert in het Radioadvies 2010 Ziggo de radiozender Efteling radio op de Zoetermeerse kabel uit te laten zenden. Hiermee verdwijnt CAZ! uit het wettelijk basispakket.

In het conceptadvies en bijbehorend persbericht heeft de Programmaraad aangegeven dat CAZ! in financiële moeilijkheden zit en grote betalingsachterstanden bij Ziggo heeft en daarom overwoog deze zender niet meer te adviseren. Als mogelijk alternatief voor deze zender is Efteling radio of een religieuze zender genoemd. De Programmaraad heeft drie religieuze zenders, te weten: Bright fm, Seven fm en GrootNieuws Radio, benaderd, maar deze zenders hebben allen aangegeven niet voor kabeldoorgifte beschikbaar te zijn.

Efteling radio heeft zich in de openbare vergadering van 10 november jl. gepresenteerd als een sprookjeszender die 24 uur per dag, 7 dagen per week uitzendt. Overdag worden kinderen in de leeftijd van 3 tot 7 jaar bediend, maar ook voor oudere kinderen en ouders brengt Efteling radio de wereld van de Efteling thuis. De Programmaraad verwacht dat zij met de advisering van deze zender in het basispakket veel Zoetermeerse gezinnen kan verblijden.

Radioadvies 2010
 
1. Inleiding
Dit voorstel is opgesteld door de werkgroep radioadvies, een commissie ad hoc van de
Programmaraad Zoetermeer. De Programmaraad Zoetermeer heeft op grond van artikel 82k van de Mediawet en de gemeentelijke verordening op de Programmaraad de taak jaarlijks een advies uit te brengen over de samenstelling van het basispakket voor de radio- en televisiezenders1 op de kabel. Dit advies wordt uitgebracht aan de exploitant van de Zoetermeerse kabel: Ziggo B.V.
Het advies voor de radio komt meestal tot stand in het najaar. Ziggo heeft een termijn van maximaal drie maanden om lopende contracten met programma-aanbieders te beëindigen of nieuwe contracten aan te gaan. De Programmaraad heeft dit advies opgesteld voor het jaar 2010. Indien Ziggo 1 januari 2010 niet haalbaar acht, treedt zij in overleg met de Programmaraad.

2. Het advieskader
De taken en bevoegdheden van de Programmaraad zijn geregeld in de Mediawet. Belangrijke
kaders zijn:
a. de reikwijdte van het advies
b. de werkwijze van de Programmaraad.

a. Reikwijdte van het advies
De Mediawet maakt onderscheid in het wettelijke basispakket en overige zenders voor radio en televisie. Het wettelijk basispakket voor de radio bestaat uit 25 zenders. Het basispakket voor de radio bevat in ieder geval 9 zenders, die behoren tot het zogenaamde "must carry" pakket. Dit "must carry" pakket omvat de programma's van:
· de vijf landelijke publieke omroepen;
· de regionale omroep, bestemd voor de provincie waarbinnen het omroepnetwerk zich
bevindt;
· de lokale omroep, bestemd voor de gemeente waarbinnen het omroepnetwerk zich
bevindt;
· twee radioprogramma's van de Nederlandstalige landelijke Belgische openbare
omroepdienst.
Over de zenders uit het "must carry" pakket heeft de Programmaraad geen zeggenschap.
Resteren dus 16 zenders in het wettelijk basispakket voor de radio, waarover de
Programmaraad een advies moet geven. De selectie van de overige zeven zenders in het huidige radiopakket doet Ziggo.
De kabelexploitant kan alleen op grond van zwaarwegende argumenten weigeren het advies van de Programmaraad voor het wettelijk basispakket uit te voeren. Meestal voert Ziggo het radioadvies integraal uit, behalve wanneer zij geen overeenkomst kan sluiten over de auteursrechten of de betaling van de doorgiftevergoeding. Dan wordt een alternatieve zender doorgegeven.
Door de werkwijze van de Programmaraad is er een zekere balans ontstaan tussen beide pakketten. De Programmaraad moet volgens de Mediawet in het advies voor het wettelijk basispakket rekening houden met de in de gemeente levende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften. Pluriformiteit van het pakket is het belangrijkste criterium waaraan wordt getoetst. Ziggo kiest voor het bovenwettelijke pakket vooral voor zenders met hoge luistercijfers. Voor de Programmaraad is dat positief, omdat op die manier het totale pakket over voldoende draagvlak beschikt.
Vanwege de geringe invloed van de Programmaraad op het bovenwettelijke pakket, maar ook om strategische redenen is de werkgroep radioadvies van mening, dat uitsluitend over het basispakket advies moet worden uitgebracht.

b. Werkwijze van de Programmaraad
De Programmaraad werkt volgens een reglement. Dat betekent, dat er twee openbare
vergaderingen worden gehouden om tot een definitief advies te komen. De eerste
vergadering is een opiniërende vergadering, de tweede een besluitvormende vergadering.
Een werkgroep ad hoc stelt het advies in concept op. Bij voorgestelde veranderingen in het basispakket worden commerciële programma-aanbieders hiervan in kennis gesteld.
De Mediawet spreekt niet van zenders, maar van aanbieders van een programma.
Zij kunnen desgewenst hun mening kenbaar maken. Bewoners worden over het
voorgenomen advies in kennis gesteld via de plaatselijke media en de website van de
Programmaraad. Ook zij kunnen reageren en desgewenst gebruik maken van het
spreekrecht voorafgaande aan de vergadering.

3. Overwegingen: selectiecriteria
De Programmaraad moet in het advies zijn keuze voor zenders motiveren. Dit gebeurt met behulp van een aantal selectiecriteria. Deze criteria vormen de basis voor de adviezen. De criteria die ten grondslag hebben gelegen van recent uitgebrachte radio- en televisieadviezen zijn nog steeds bruikbaar. Voorgesteld wordt deze criteria te handhaven:
a. Pluriforme samenstelling van het pakket
Het belangrijkste selectiecriterium is het pluriformiteitscriterium. Pluriformiteit zoals bedoeld in de Mediawet heeft betrekking op de verscheidenheid van inhoud van het aanbod aan zenders. Dit komt onder meer tot uitdrukking in verschil in genre, doelgroep en taligheid van programma's. De Programmaraad beoordeelt daarbij een programma in het geheel en let minder op de verschillende programmaonderdelen. De Programmaraad probeert zo goed als mogelijk tot een goede afweging te komen van genoemde drie aspecten, maar is zich ervan bewust, dat veel programma's niet eenduidig langs deze lijnen ingedeeld kunnen worden.

Bovendien verandert het "programma-format" vrij regelmatig. Daarom wordt ook gelet op het oordeel van burgers over bepaalde zenders en op veranderingen in de samenstelling van de bevolking. Op langere termijn zijn in de bevolkingsopbouw grote veranderingen te zien, die aanpassingen in het aanbod op de kabel wenselijk maken. Met name het aantal Zoetermeerders met een allochtonen culturele achtergrond is toegenomen. Het aantal verschillende etnische groeperingen in Zoetermeer is vrij groot.

b. Continuïteit van het aanbod
Voorkomen moet worden, dat zich ieder jaar snelle wijzigingen voordoen in het aanbod op de kabel. Burgers zijn vaak gehecht aan hun favoriete zenders en het verdwijnen daarvan veroorzaakt veel irritatie. Het steeds opnieuw instellen van de zenderkiezers op de ontvangstapparatuur moet indien mogelijk beperkt blijven.

c. Populariteit van zenders
De populariteit van zenders wordt uitgedrukt in luisterdichtheid en marktaandeel. Dit wordt tweemaandelijks getoetst in de landelijke kijk- en luisteronderzoeken van Synovate (voorheen Intomart GFK). De Programmaraad hecht aan het behoud op de kabel van populaire programma's voor de Zoetermeerse burgers.

d. Minimale beschikbaarheid taalgebieden
Iedere burger van Zoetermeer moet via de media toegang hebben tot de drie ons omringende culturen en taalgebieden te weten Engels, Duits en Frans. Dit geldt in versterkte mate voor alle leerlingen/studenten van het voortgezet onderwijs, het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Alle leerlingen van het voortgezet onderwijs in Zoetermeer zijn gedurende kortere of langere tijd verplicht lessen te volgen in de drie moderne talen. De beschikbaarheid van zenders uit deze drie taalgebieden bieden leerlingen gelegenheid zelfstandig kennis te nemen van de taal en de cultuur van deze landen.

e. Wettelijke en financiële eisen
Zenders moeten verder voldoen aan de wettelijke eisen. De Programmaraad toetst dit niet zelf, doch laat dit doen door de kabelexploitant Ziggo.

f. Ontvangstkwaliteit
De ontvangstkwaliteit van zenders moet goed zijn. Dit is echter niet altijd vooraf bekend. Bovendien kan de kwaliteit tussentijds wisselen. Als tevoren bekend is, dat een zender slecht te ontvangen is, zal de Programmaraad een negatief advies afgeven.

4. Radioadvies 2010
Bij de Programmaraad zijn het afgelopen jaar geen verzoeken van burgers ontvangen voor nieuwe zenders. Voor de samenstelling van het wettelijk basispakket voor 2010 is er nauwelijks reden tot verandering. Er is voldoende pluriformiteit.
In verband met het wegvallen van CAZ!, een jongerenzender, die in financiële moeilijkheden zit en een grote betalingsachterstand heeft bij Ziggo en de overheid is er echter een mogelijkheid voor de Programmaraad vrijgekomen een nieuwe zender aan te wijzen.

In de vergadering van 29 september 2009 is een zender voor kinderen/jeugd als alternatief genoemd. De radiozender ‘Efteling radio' is daarom uitgenodigd voor het geven van een presentatie in de vergadering van 10 november 2009. De leden van de Programmaraad zien Efteling radio als een goede vervanger voor CAZ! en adviseren deze zender dan ook in het Radioadvies 2010.

Ook was een religieuze (gospel)zender een alternatief voor de Programmaraad. De zenders Bright fm, Seven fm en GrootNieuws Radio zijn benaderd, maar hebben aangegeven, veelal vanwege financiële onmogelijkheden, niet voor kabeldoorgifte beschikbaar te zijn.
Verder moest de Programmaraad er rekening mee houden dat beide Arrow-zenders weg
zouden kunnen vallen. Arrow is de moeder(-onderneming) van CAZ! en kampt eveneens met financiële moeilijkheden. Er was een discussie of de Programmaraad moet vooruitlopen op een eventueel debacle van Arrow. Indien nu wordt gekozen Arrow te laten vallen, valt Arrow zeer waarschijnlijk om. Arrow heeft in de vergadering van 10 november een presentatie gegeven over de stand van zaken van de zenders. Op basis van deze presentatie heeft de Programmaraad besloten beide Arrow zenders in het advies te handhaven.

Lijst van geselecteerde radiozenders voor het wettelijk basispakket in
2010:
9 verplichte zenders 16 geadviseerde zenders
Radio 1
Radio 2
Radio 3 FM
Radio 4
Radio 5
Radio West
Zoetermeer FM
VRT Radio 1

100% NL
Qmusic
Radio 10 Gold
Radio Decibel
Arrow Classic Rock Radio
Arrow Jazz FM
Kink FM
Classic FM
VRT Klara
Radio 6
BBC World Service
WDR 4
Radio France Internationale
Radio Rijnmond
2e kamerlijn
Radio Amor FM
Efteling radio