Kabelraden

Inleiding



De Haagse programmaraad (HPR) heeft ter voorbereiding op het advies aan Casema voor het Kabelplan Radio 2004-2005 de programma-aanbieders die een uitzendvergunning hebben ontvangen van het Commissariaat voor de Media en een overeenkomst hebben met Casema, uitgenodigd een aanvraag in te dienen voor opname op de Haagse kabel.



In het advies dat de HPR jaarlijks uitbrengt over het kabelplan radio waakt de HPR o.a. over de continuteit, pluriformiteit en het onderscheidend vermogen van huidige en nieuwe aanbieders. De HPR deelt wat betreft de pluriformiteit de aanbieders in categorin: algemene muziek zenders, gespecialiseerde zenders, nieuwszenders, multiculturele zenders, lokale zenders en overige buitenlandse zenders.



Aan alle programma-aanbieders werd een aanmeldingsformulier toegezonden en tevens werd hen de mogelijkheid geboden een aanvullende mondelinge presentatie te geven op dinsdag 23 september 2003 en donderdag 25 september 2003.



Op 23 september 2003 verschenen achtereenvolgend de volgende aanbieders: Yorin FM, RTL FM, (Country FM), Yam Radio, Radio 10 FM, Noordzee FM, Business Nieuws Radio, Haagstad Radio en Arrow Classic Rock.



Op donderdag 25 september presenteerden Radio Veronica, Sky Radio, Classic FM, Radio Sangam, ID&T Radio, Colorful Radio, City FM en Ujala Radio zich mondeling aan de HPR.



De volgende aanbieders hebben geen mondelinge presentatie gegeven, maar stuurden wel het aanmeldingsformulier terug voorzien van informatie: De Concertzender, Radio 192 , Radio Vahon, Radio Amor FunX en BBC World.

Nieuwkomers en wijzigingen

Dit jaar presenteerden een achttal nieuwkomers zich aan de HPR, te weten: Radio Veronica, RTL FM, Colorful Radio, FunX, Ujala Radio, Radio Amor, City FM en Yam Radio.



Met ingang van 1 september heeft Veronica Radio de zender Radio Nationaal overgenomen. Radio Nationaal is gestopt. Veronica deelt dit kanaal momenteel met de 2e Kamer, net zoals dit het geval was met Radio Nationaal.



RTL FM heeft inmiddels de zender Country FM overgenomen, de HPR werd hierover ten tijde van de presentaties vertrouwelijk genformeerd. Country FM is failliet en houdt daarom op te bestaan. RTL FM zet het format van Country FM niet voort, maar zal wel regelmatig countrymuziek draaien. RTL FM kan gezien worden als een soort RTL4 op de radio. RTL FM gaf aan nauw samen te zullen werken met o.a. de redactie van RTL nieuws. Typerend aan het RTL FM format is dat er ruimschoots aandacht wordt besteed aan Nederlandstalige muziek (35 procent van het totale format).



Colorful Radio heeft zich in voorgaande jaren gepresenteerd aan de HPR, het format van Colorful is in de loop der jaren regelmatig gewijzigd. Colorful Radio richt zich op "wereldmuziek" en noemt zich thans: 'home of hiphop & R&B". Voorheen streefde Colorful radio een programmering na welke als doel had de integratie van allochtone Nederlanders te bevorderen en maatschappelijke vraagstukken hieromtrent in combinatie met muziek uit alle culturen.



FunX is een samenwerkingsverband van enkele lokale omroepen en richt zich evenals Colorful Radio op hiphop en R&B. Het verschil met Colorful Radio is dat FunX ook aandacht besteedt aan multiculturele vraagstukken.



Ujala Radio en Radio Amor zijn reeds bestaande Hindoestaanse zenders. Ujala radio richt zich op Hindoestaanse luisteraars in heel Nederland, met een beperkte regionale nieuwsvoorziening. Het grootste gedeelte van de programmering vindt plaats in de Nederlandse taal. Radio Amor streeft dit ook na, maar heeft wel een meer regionale programmering. De zender is thans gevestigd in Rotterdam.



City FM heeft zich in voorgaande jaren reeds eerder gepresenteerd aan de HPR. Deze commercile zender richt zich op regionale nieuwsvoorziening in combinatie met muziek. De nieuwsvoorziening is "kort maar krachtig" en City FM streeft naar een afwijkend en leuker muziekaanbod dan de reeds bestaande aanbieders.



Yam Radio is een nieuwkomer die zich ook vorig jaar presenteerde aan de HPR. De doelgroep van Yam is 12-18 jarigen en men zendt inmiddels een jaar uit. Het karakter van de programmering is niet-gewelddadig en ook worden er diverse onderwerpen die jongeren belangrijk vinden behandeld. Yam Radio werkt voor een deel interactief via internet waar jongeren terecht kunnen met vragen en problemen.

Uitgangspunten

In het streven om een zo evenwichtig mogelijk pakket aan de Haagse kabelluisteraar aan te bieden, met een zo efficint mogelijke bezetting van het beschikbare aantal kanalen, spelen de volgende zaken een rol tijdens de besluitvorming:



-Negen kanalen zijn in navolging van de Mediawet gereserveerd voor must carry (verplichte) zenders.



-Twee kanalen zijn in het contract door Casema aan de gemeente Den Haag toebedeeld. Deze kanalen bieden uitzendmogelijkheden voor een grote diversiteit aan culturele minderheden in de stad Den Haag.



Ook voor het radioaanbod op de Haagse kabel geldt dat er een onderverdeling is tussen een standaard- en een basispakket. Het basispakket omhelst 25 kanalen (inclusief de must carry zenders en de aan de gemeente Den Haag toegekende kanalen) Zeven kanalen zijn gereserveerd voor het (aanvullende) standaardpakket. Over het standaardpakket geeft de HPR een consultatief advies aan kabelexploitant Casema. De HPR geeft over 14 kanalen een bindend advies. Overigens zijn voor zowel de abonnees van het basis- als voor die van het standaardpakket in Den Haag alle zenders op de radio beschikbaar. Dit in tegenstelling tot de televisiekanalen.



In de afgelopen jaren hebben de leden van de HPR er altijd naar gestreefd een zo pluriform mogelijk advies op te stellen. Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van het advies 2004-2005 is de pluriformiteit alsmede de continuteit zo goed mogelijk te behouden.



Er was dit jaar een groot aanbod van nieuwe zendgemachtigden, de ruimte op de kabel is echter beperkt. Belangrijk punt van overweging is voor de HPR of de nieuwe aanbieders een extra aanvulling zijn op het reeds bestaande aanbod. Een nieuwkomer dient zich te onderscheiden qua format ten opzichte van de bestaande zenders en/of een afwijkende doelgroep (die nog niet wordt voorzien) te hebben.

Bij het opstellen van het advies kabelplan radio 2004-2005 heeft de HPR gebruik gemaakt van de volgende bronnen:

Het onderzoek Zendervoorkeur Den Haag , een rapportage van een kwantitatief onderzoek door Millward Brown/Centrum te Amsterdam in opdracht van Casema (gepubliceerd in september 2003).



-De HPR heeft een eigen website (http://www.haagseprogrammaraad.nl) waar de inwoners van Den Haag op diverse manieren hun mening kunnen uiten over het zenderaanbod (o.a. via een reactieformulier, gastenboek, etc.) Op de website is ook een enqute gepubliceerd waar bezoekers van de website kunnen stemmen over hun voorkeur.



-Schriftelijke en telefonische reacties van de Haagse bevolking.



-Eigen onderzoek door de individuele leden van de HPR (mondelinge navraag bij kennissen, vrienden en familieleden voor zover deze in Den Haag wonen).



-Nieuwsvergaring via internet (onder andere publicaties op http://www.kabelraden.nl/ en http://www.radio.nl/) en andere media (radio, televisie, krant, tijdschrift, etc.)



-De voorkeur en indrukken van de individuele leden zelf (de HPR vormt een representatieve afspiegeling van de Haagse bevolking).

Overwegingen wat betreft de nieuwe aanbieders:

Naar aanleiding van de presentaties op dinsdag 23 en donderdag 25 september 2003 heeft de bureausecretaris in samenwerking met de bestuurlijk secretaris een schriftelijke samenvatting gemaakt welke ter goedkeuring is verstuurd aan de programma aanbieders.



Het Algemeen Bestuur van de HPR heeft op 30 september 2003 vergaderd over het op te stellen advies. Naar aanleiding van deze vergadering heeft de bestuurlijk secretaris in samenwerking met de voorzitter een conceptadvies geschreven, welk is rondgestuurd naar alle leden van de HPR. Op 20 oktober 2003 alsmede op 24 oktober 2003 is het AB van de HPR opnieuw bijeengekomen om te vergaderen over het definitief op te stellen advies aan kabelexploitant Casema.

Radio Veronica:

Veronica roept bij velen die deze zender van vroeger kennen nostalgische gevoelens op. De berichtgeving over het terugkeren van deze zender laat duidelijk blijken dat er een grote behoefte is aan dit "oude" format onder de luisteraars. Momenteel zendt Veronica uit op het kanaal waar Radio Nationaal voorheen zat. Dit kanaal wordt gedeeld met de 2e Kamer. De vertegenwoordiger van Veronica gaf duidelijk aan dat deze combinatie niet ideaal is en dat men liefst een eigen kanaal krijgt toebedeeld. De HPR denkt dat dit terecht is en oordeelt hierover dan ook positief.

RTL FM:

De Haagse Programmaraad heeft kennisgenomen van de overname van Country FM door de nieuwe zender RTL FM. De raad betreurt het verdwijnen van Country FM, omdat het een waardevolle aanbieder was voor de liefhebbers van deze soort muziek. De HPR beschouwt RTL FM ondanks de ontstane situatie als een nieuwe aanbieder en heeft haar oordeel hierop gebaseerd. RTL FM komt op de Haagse Programmaraad over als een brede zender. Ondanks het feit dat er op de kabel al een aanbod is van dergelijke zenders denkt de HPR dat er onder de Haagse luisteraars weldegelijk behoefte bestaat aan RTL FM. Een verschil met vergelijkbare aanbieders is wel, dat er een nauwe samenwerking bestaat met de televisiezender RTL4. Dit is een verrassende combinatie die nog niet bestaat. De raad oordeelt positief over opname van RTL FM en zal de ontwikkelingen omtrent deze nieuwkomer nauwgezet volgen.

Colorful Radio:

De leden van de HPR hebben met veel belangstelling kennisgenomen van de format wijziging bij Colorful Radio. Momenteel is er, op FunX na, geen enkele andere aanbieder die zich richt op hiphop en R&B. Colorful Radio ligt duidelijk in de smaak bij luisteraars. Het afgelopen jaar heeft de HPR veel post ontvangen en ook via de website van de HPR zijn vele verzoeken binnengekomen om Colorful Radio op de kabel te zetten. In voorgaande jaren was het advies van de HPR om Colorful Radio op te nemen negatief. Dit had met name te maken met onduidelijkheid omtrent het multiculturele karakter van Colorful Radio, hetgeen Colorful destijds nog propageerde te hebben. Inmiddels streeft Colorful Radio dit niet meer nadrukkelijk na en richt zich nu op bovenvermeldde muziekstijl. Er bestaan bij de leden van de HPR wel zorgen omtrent de financile positie van het radiostation, daar de zender niet langer door zal gaan bij de Imca Media Groep. De vertegenwoordiger van Colorful Radio meldde aan de HPR dat er vergaande onderhandelingen zijn met een andere partij en dat de doorstart vrijwel zeker is. De HPR wil Colorful Radio hierin het voordeel van de twijfel geven, vooral omdat de zender in huidige vorm een unieke aanvulling is waaraan onder de Haagse luisteraars duidelijk behoefte bestaat. De HPR wil Colorful Radio om die reden een plek op de Haagse kabel geven.

FunX:

Zoals reeds vermeld richt deze zender zich, evenals Colorful Radio, op hiphop en R&B. FunX bestaat echter korter dan Colorful Radio. De HPR leden zijn op zich positief over wat FunX te bieden heeft, maar vinden het nu nog te vroeg om FunX toe te laten tot de Haagse kabel. Dit zou ten opzichte van Colorful Radio niet eerlijk zijn. Wel denkt de HPR dat FunX een goede reserve is, mocht Colorful Radio ondanks de vergaande onderhandelingen er niet in slagen een doorstart kunnen maken.

Ujala Radio:

De indruk van de HPR van Radio Ujala is positief. De zender wijkt gezien het nationale karakter af van het huidige aanbod. Daar waar de bestaande Hindoestaanse zenders een duidelijk lokaal en regionaal karakter hebben is Radio Ujala nationaal gericht. Een groot deel van de programmering is in het Nederlands. Radio Ujala vindt het belangrijk dat de diverse culturen elkaar leren kennen in Nederland en dat wij samenleven en elkaar leren begrijpen. De HPR is van mening dat in een stad als Den Haag een tweede Hindoestaans kanaal zeker geen overbodige luxe is. Bovendien heeft Radio Ujala in het verleden haar sporen verdiend (het was de eerste Hindoestaanse piraat) en beschikt over een ruim netwerk aan contactpersonen wat het mogelijk maakt om in het nieuwe radioseizoen ook voor een deel op Den Haag gerichte programmering te bieden. Ujala Radio presenteerde zich als een modern radiostation dat westers georinteerd is en een 24 uurs programmering biedt. Ujala Radio maakte op de HPR een professionele indruk. Zeker gezien het feit dat er in een stad als Den Haag veel Hindoestaanse luisteraars wonen en Ujala als een waardevolle aanvulling kan worden beschouwd wil de HPR Ujala radio graag een plaats op de kabel geven. Helaas is een eigen kanaal gezien de beschikbare ruimte momenteel niet mogelijk. De HPR adviseert om Ujala het kanaal te laten delen met de 2e Kamer.

Radio Amor:

Nog een andere Hindoestaanse zender die momenteel niet op de Haagse kabel te beluisteren is presenteerde zich schriftelijk aan de Haagse Programmaraad. In tegenstelling tot Ujala Radio werd het onderscheidende karakter van deze aanbieder ten opzichte van het huidige aanbod aan Hindoestaanse zenders niet duidelijk. De Haagse Programmaraad kreeg sterk de indruk dat Radio Amor veel overeenkomsten heeft met de huidige Hindoestaanse zenders en mogelijk wat traditioneler van karakter is. Radio Amor is reeds te beluisteren via de ether en daardoor al toegankelijk voor de liefhebbers. Om deze reden kiest de HPR er momenteel niet voor om Radio Amor een plek op de kabel te geven, maar staat desondanks sympathiek tegenover deze nieuwkomer. In de toekomst sluit de programmaraad opname dan ook zeker niet uit mocht hiervoor ruimte zijn op de Haagse kabel.

City FM:

Evenals tijdens voorgaande presentaties van City FM is de indruk van de HPR dat deze aanbieder niet echt afwijkt van het huidige aanbod op de Haagse Kabel. Er is ook reeds een aanbieder, te weten Hofstad Radio, die de luisteraar, afgaande op wat City FM vertelde tijdens de presentatie en aan de hand van het benodigde schriftelijke materiaal, een soortgelijk format biedt. De HPR heeft niet de indruk dat de Haagse luisteraar behoefte heeft aan een zender als City FM. Ook de korte regionale nieuwsvoorziening maakt de aanbieder in de ogen van de HPR niet extra aantrekkelijk noch onderscheidend. Wat de muziekkeuze betreft is het voor de HPR onduidelijk waarin City FM zich onderscheidt van de overige aanbieders. City FM blijft bij het standpunt dat de muziekkeuze wel onderscheidend, anders en leuker is. City FM geeft zelf aan muziek uit te de jaren 80, 90, rock en populaire muziek uit te zenden. Behalve rockmuziek, voorziet de regionale nieuwszender Radio West reeds in die behoefte. De HPR is daarom van mening dat er geen ruimte is op de kabel voor City FM. Het onderscheidende karakter is vooralsnog onduidelijk. Zelfs als de HPR van oordeel zou zijn dat City FM wel onderscheidend zou zijn ten opzichte van de bestaande zenders, dan ziet de HPR momenteel geen ruimte. Het zou betekenen dat een reeds bestaande vergelijkbare zender zou moeten wijken voor City FM. De HPR kan geen goed motief geven om een bestaande zender te vervangen voor City FM. De HPR streeft naar zoveel mogelijk continuteit. Vanzelfsprekend staat de HPR open voor nieuwe aanbieders als City FM en sluit opname dan ook in de toekomst niet uit, mits City FM duidelijk weet te maken waaruit de onderscheidende programmering dan bestaat en mits er plaats is op de Haagse kabel. Op dit moment is die ruimte er niet en is de HPR niet overtuigd van het onderscheidend vermogen van City FM. Daarom wijst de HPR opname van City FM op de Haagse kabel af.

YAM Radio:

Deze nieuwkomer presenteerde zich vorig jaar reeds aan de HPR. Toen werd besloten Yam Radio niet op te nemen en de ontwikkelingen omtrent de nieuweling af te wachten. De leden van de HPR hebben deze ontwikkelingen met aandacht gevolgd. De presentatie van Yam Radio was helder, maar de leden van de HPR kregen niet de indruk dat er daadwerkelijk behoefte bestaat in Den Haag aan een dergelijke radiozender. Jongeren in de leeftijdscategorie die Yam als doelgroep heeft (12-18 jaar) worden reeds ruimschoots bediend door bestaande zenders. Om die reden heeft de HPR besloten om Yam Radio niet op te nemen, mede gezien de beperkte ruimte op de Haagse kabel en het grote aanbod aan nieuwkomers heeft de HPR keuzes moeten maken. Andere nieuwkomers die wel worden toegelaten bedienen naar de mening van de HPR wel doelgroepen die nu nog niet en/of te weinig vertegenwoordigd zijn. Desondanks staat de HPR niet negatief tegenover Yam Radio en staat de raad zeker open voor opname, mocht er een plek op de kabel vrijkomen in de toekomst. Maar momenteel ziet de HPR geen ruimte hiervoor.

Overwegingen wat betreft huidige aanbieders:

De HPR heeft de indruk (zie hiervoor de gebruikmaking van diverse bronnen zoals vermeld in dit advies) dat de Haagse bevolking tevreden is met het huidige aanbod op de Haagse kabel. Wel wil de HPR ruimte vrijmaken voor de nieuwe aanbieders Colorful Radio, Ujala Radio, Radio Veronica en RTL FM.



De HPR adviseert om de Duitse zender WDR 4 van de kabel te halen ten gunste van de nieuwkomer Colorful Radio. Momenteel zitten er twee WDR zenders op de Haagse kabel en de HPR is van mening dat n Duitse zender voldoende is. De HPR moest een keuze maken en is van mening dat WDR 3 meer onderscheidend is dan WDR 4.



Om ruimte te maken voor de nieuwkomer Radio Veronica heeft de HPR besloten Radio 192 van de kabel te halen. Radio 192 kwam vorig jaar op de kabel, maar het aanbod valt tegen. Dit wijzen de luistercijfers uit. Radio 192 kwam op de kabel met o.a. de boodschap zich op het voormalige Radio Veronica publiek te richten. Nu Radio Veronica zelf aanbieder is de HPR van mening dat Radio 192 niet onderscheidend genoeg meer is om doorgifte voortgang te geven. Radio Veronica heeft reeds nu een groter luisterpubliek en marktaandeel.



RTL FM zendt reeds uit op het kanaal van Country FM en de HPR laat deze tussentijds ontstane situatie bestaan.



Omdat Radio Veronica een eigen kanaal krijgt toebedeeld ontstaat ruimte op het kanaal van de 2e kamer. Deze plek wil de HPR toebedelen aan Ujala Radio. Dit betekent dat Ujala Radio kan uitzenden op momenten dat er in de Tweede Kamer geen vergaderingen worden uitgezonden. Dit is veelal in de nacht alsmede in de weekenden en tijdens de reces periodes.



De zenderdeling van de drie Hindoestaanse aanbieders, te weten: Radio Sangam, Radio Vahon en Haagstad Radio, verloopt naar alle tevredenheid. De HPR heeft hierover contact gehad met alle betrokken partijen en na mondeling en schriftelijk overleg is besloten dat er geen reden is om de huidige zenderdeling noch de verdeling van de huidige uitzendtijden te wijzigen. De aanbieders gaven unaniem aan hier geen behoefte aan te hebben.

Advies:

De Haagse programmaraad is verheugd over het grote aantal nieuwe aanbieders dat zich dit jaar aandiende. Door het vertrek van Country FM, alsmede het vertrek van Radio Nationaal zijn er twee kanalen beschikbaar gekomen voor nieuwkomers. De HPR heeft besloten om vier nieuwe aanbieders ruimte op de Haagse kabel toe te kennen, te weten: RTL FM, Veronica, Colorful Radio en Ujala Radio. Omdat er slechts twee volledige kanalen beschikbaar zijn en 1 partieel betekent dit dat een bestaande zender plaats dient te maken voor Colorful Radio. Het advies aan Casema luidt als volgt:



Radio Veronica:



Radio Veronica heeft aangegeven problemen te hebben met de zenderdeling in de huidige situatie. Veronica deelt haar kanaal met de 2e Kamer. De Haagse Programmaraad geeft gehoor aan het verzoek van Veronica om een eigen kanaal te krijgen op de Haagse kabel en adviseert Casema om het kanaal waarop Country FM uitzond met ingang van het nieuwe radioseizoen beschikbaar te stellen aan Veronica.



RTL FM:



De HPR adviseert om RTL FM te handhaven op het huidige kanaal.



Colorful Radio:



De HPR adviseert Casema om de zender Colorful Radio op te nemen op de Haagse kabel. Hiervoor dient de Duitse zender WDR 4 te wijken. De HPR houdt er rekening mee dat ondanks serieuze pogingen de financile positie van Colorful Radio in het geding kan komen. Mocht Colorful Radio gn overname partner vinden en/of geen doorstart kunnen maken, dan adviseert de HPR in dat geval de zender FunX als reserve aan te wijzen, gezien het feit dat de programmering van beide zenders overeenkomt.



Ujala Radio:



De HPR adviseert Casema om Ujala Radio op te nemen en het kanaal toe te kennen waar Veronica (en voorheen Radio Nationaal) thans uitzendt. Dit betekent dat Ujala Radio het kanaal zal delen met de 2e kamer.



WDR 4:



De HPR komt tot de conclusie dat er in Den Haag weinig behoefte bestaat aan twee Duitstalige programma-aanbieders. Daarom adviseert de HPR om WDR 4 van de Haagse kabel te verwijderen waardoor er plaats vrijkomt voor Colorful Radio. Gezien de jarenlange discussies geeft de HPR thans de voorkeur aan Colorful boven WDR 4.



Overig:



Voor het overige aanbod op de Haagse kabel adviseert de programmaraad de bestaande situatie op de Haagse kabel te handhaven.

Basis/standaardpakket:

Over zenders in het basispakket geeft de HPR een bindend advies, over de zenders in het standaardpakket brengt de HPR op verzoek van Casema een consultatief (niet bindend) advies uit. Wat betreft het basispakket kan Casema hier uitsluitend van afwijken indien hiervoor zwaarwegende redenen zijn. Casema mag het advies voor het standaardpakket negeren.



De Haagse Programmaraad deelt het advies kabelplan radio 2004-2005 als volgt in:



Basispakket:



-Radio 1



-Radio 2



-Radio 3



-Radio 4



-Radio 747 FM



-Radio West



-Lokale Omroep Den Haag



-Den Haag FM 95,9



-Den Haag FM 106,8



-VRT Radio 1



-VRT Radio Klara



-Radio France Internationaal



-BBC Radio 3



-BBC World Service



-WDR 3



-Colorful Radio



-Haagstad/Vahon/Sangam



-Hofstad Radio



-Classic FM



-Concertzender



-Arrow Classic Rock Radio



-ID&T Radio



-Kink FM



-Ujala Radio/2e Kamer



-Business Nieuws Radio

Standaardpakket:

- Sky Radio



-RTL FM



-Radio Veronica



-Noordzee FM



-Radio 10 FM



-Radio 538



-Yorin FM