Kabelraden

De procedure

De Programmaraad heeft een groot aantal zenders in de gelegenheid gesteld zich te presenteren. Op 5, 6 en 12 februari 2008 kregen zenders gelegenheid voor een presentatie. Over de bevindingen heeft de Programmaraad op 13 februari 2008 beraadslaagd en op enkele details na een advies geformuleerd. Na een aanvullende beraadslaging op 18 februari 2008 is het advies gereedgekomen en definitief door de Raad vastgesteld. Net als in de voorgaande jaren, wil de Programmaraad niet onvermeld laten dat het, gezien het beperkte wettelijk basispakket (vijftien zenders), steeds moeilijker wordt om de uitgangspunten van de Mediawet ten volle te verwezenlijken. Er is sprake van een grote diversiteit aan zenders. Daarnaast is de toegang van het basispakket voor nieuwe initiatieven erg lastig vanwege de aanwezigheid van zenders met hoge kijkcijfers. Het wettelijk basispakket kent op deze wijze een constante invulling met nagenoeg dezelfde zenders. De Programmaraad ziet dan ook graag het basispakket wettelijk uitgebreid.

De uitgangspunten van de Mediawet en de UPC Televisienota
Ondanks de bovenvermelde moeilijkheid, heeft de Programmaraad ook dit jaar weer getracht de uitgangspunten van de Mediawet en de UPC Televisienota zo goed mogelijk in ogenschouw te nemen. Zoals bekend, bestaat het wettelijk basispakket uit vijftien zenders waarvan er zeven (de must-carry-zenders) verplicht geadviseerd moeten worden. De Programmaraad is dus verplicht de "must-carry"-zenders (Nederland 1, 2 en 3, VRT TV1, VRT Canvas/Ketnet, de regionale publieke omroep en de lokale publieke omroep, inclusief eventuele toegangsomroepen) op te nemen in het wettelijk basispakket. Opvallend is dit jaar dat de zender E-TV, door een samenwerkingsovereenkomst te sluiten met de SLOR (Stichting Lokale Omroep Rotterdam), samen met de SLOR op de zevende plek is terechtgekomen. Over de vraag of deze zender hiermee ook een must-carry status heeft gekregen, biedt de Mediawet onvoldoende duidelijkheid. In ieder geval vindt de Programmaraad dat E-TV binnen de bestaande ruimte bij de SLOR opgenomen dient te worden. In het andere geval gaat dit namelijk ten koste van het toch al krappe wettelijk basispakket. Bij de selectie van de overige acht zenders dient op basis van de uitgangspunten van de Mediawet een pluriforme samenstelling te worden nagestreefd. Daarnaast heeft de Programmaraad in zijn overwegingen meegenomen dat zenders met de hoogste kijkdichtheid in het analoge basispakket niet mogen ontbreken. Dit, om te voorkomen dat Rotterdammers zich gedwongen zouden zien (wegens het ontbreken van één van deze zenders) over te stappen op duurdere digitale televisie. Door deze keuze van de Programmaraad kunnen kijkers een betere afweging maken om wel of geen digitale televisie te nemen.

De advisering van het wettelijk basispakket
Een Engelstalige, Duitstalige en Franstalige zender behoort volgens de Programmaraad in ieder geval in het basispakket geadviseerd te worden. Dit vanwege de beoogde pluriformiteit van het zenderaanbod. Daarom treft u de zenders BBC 1, ARD en TV 5 Monde, net als vorig jaar, in het advies aan. Ook de zenders RTL 4 en SBS 6 mogen niet ontbreken. De pluriformiteit komt nog meer tot zijn recht met de aanwezigheid van een muziekzender, in dit geval TMF. Ook de zender TVE zit dit jaar in het basispakket. Een hoge plek (18) voor TVE in het standaardpakket in het advies van 2006 (gezien de vele reacties van kijkers) was voor UPC onvoldoende grond om deze zender ook daadwerkelijk door te geven. Het wegvallen van de zender Talpa bood vervolgens in 2007 ruimte om TVE op de plek van Talpa in het wettelijk basispakket te adviseren. Met het advies 2008 bevestigt de Programmaraad deze plek voor TVE. Wat nieuw is aan het advies van dit jaar, is een plek in het wettelijk basispakket voor Euronews en Het Gesprek (als zenderdeling). De zenders komen tegemoet aan de beoogde pluriformiteit: de Programmaraad heeft vorig jaar al uitgesproken een nieuwszender te willen in het basispakket (Euronews), hetgeen nu aangevuld wordt met een zender die diepgang biedt (Het Gesprek). Daarnaast is de Programmaraad gecharmeerd van de plannen, ideeën en de bijbehorende financiële onderbouwing zoals uiteengezet in de presentatie door Het Gesprek. Verder heeft de zenderdeling, die reeds functioneert en dus al onderling is geregeld tussen beide zenders, de keuze vereenvoudigd om deze zenders te adviseren in het wettelijk basispakket. De Programmaraad Rotterdam wil bij deze haar vertrouwen uitspreken in beide zenders.

De advisering van het standaardpakket
De Programmaraad Rotterdam geeft, passend binnen de traditie van het adviseren aan UPC, een totale invulling van het standaardpakket (de plaatsen 16 t/m 33). Dit overzicht wordt als geheel aan dit schriftelijke advies toegevoegd. Bij een aantal zenders geeft de raad een korte toelichting. Als eerste zender na het wettelijk basispakket adviseert de Programmaraad CNN die hiermee dus een plaats is gestegen. De verkiezingen in de Verenigde Staten hebben een rol gespeeld bij deze keuze. Een (aanzienlijk) hogere plek is ook toebedeeld aan RNN 7. De Programmaraad waardeert de initiatieven van deze zender en juicht de formatwijziging toe, maar is van mening dat de ingeslagen weg zich nog wel moet bewijzen. Een beduidend hogere plaats in de advisering krijgt ook de zender Nickelodeon / Comedy Central. Het format van Comedy Central heeft zich bewezen en de combinatie met geweldloze kindertelevisie door Nickelodeon is passend. Nieuw in het standaardpakket is de zender Animal Planet, hetgeen een lagere plek voor de zender National Geographic betekent. De Programmaraad constateert dat de zenders Discovery en National Geographic steeds meer naar elkaar toe groeien met de programmering. In dit opzicht is Animal Planet, met het dierenrijk als thema, nog het meest onderscheidend ten opzichte van Discovery en Nationale Geographic. Een andere nieuweling in het standaardpakket is Podium TV, een zender die zich voor het eerst heeft gepresenteerd. Het gaat hier om een nieuw initiatief dat zich ten doel stelt om hoogwaardige cultuur van de Nederlandse podia uit te zenden. Omdat de Programmaraad echter niet geheel overtuigd is van de organisatorische aspecten van deze zender als ook de financiële haalbaarheid van de plannen, wordt Podium TV niet in het basispakket geadviseerd.

Niet geadviseerde nieuwe zenders
Een zender die zich voor de tweede keer heeft gepresenteerd, Family 7, adviseert de Programmaraad niet, gegeven het platform dat de publieke omroep biedt ten aanzien van religieuze zenders (NCRV, KRO, EO en de zogenaamde artikel 39F-zenders) en het feit dat de ruimte op de kabel nu eenmaal klein is. Hetzelfde geldt voor de zenders JC TV en TBN die zich evenwel voor het eerst hebben gepresenteerd. Een ander nieuw initiatief dat niet heeft geleid tot advisering door de Programmaraad Rotterdam is de zender Stads TV. Een uitzending van een uur per dag gecombineerd met een carrousel moet beperkt worden geacht. Ook is de Programmaraad niet overtuigd van de meerwaarde van deze zender ten opzichte van het bestaande aanbod.

Tot slot
De Programmaraad Rotterdam is van mening dat niet vaak genoeg gezegd kan worden dat de Mediawet, die sinds haar totstandkoming ongewijzigd van kracht is, niet geënt is op het huidige medialandschap. De must-carry zenders en het geringe aantal plekken in het basispakket bieden momenteel onvoldoende ruimte om de pluriformiteit ten volle te verwezenlijken. Deze situatie bemoeilijkt de intrede van nieuwe initiatieven in het wettelijk basispakket. Ook tijdens het formuleren van het onderhavige advies heeft de Programmaraad deze moeilijkheden ondervonden. In 2007 heeft de Programmaraad daarom een stuk hierover geschreven dat in samenwerking met kabelraden verder uitgewerkt zal worden. Echter: de sinds eind 2007 gevoerde kamerdiscussie over de toekomst van programmaraden is echter van dusdanig groot belang dat hieraan prioriteit wordt gegeven.