Kabelraden

De Programmaraad Zoetermeer heeft op grond van artikel 82k van de Mediawet en de
gemeentelijke verordening op de Programmaraad de taak jaarlijks een advies uit te brengen over de samenstelling van het basispakket voor de radio- en televisiezenders1 op de kabel. Dit advies heeft betrekking op de radiozenders voor 2008. In de openbare vergadering op 16 oktober 2007 heeft de Programmaraad een conceptadvies opgesteld. Gedurende een periode van vier weken is dit conceptadvies vrijgegeven voor reactie van burgers en programma-aanbieders. In de openbare vergadering van 27 november
2007 is het definitieve advies vastgesteld.

2. Het advieskader
De taken en bevoegdheden van de Programmaraad zijn geregeld in de Mediawet. Belangrijke kaders zijn:
a. de reikwijdte van het advies
b. de werkwijze van de Programmaraad.
a. reikwijdte van het advies
De Mediawet maakt onderscheid in het wettelijke basispakket en overige zenders voor radio en televisie. Het wettelijk basispakket voor de radio bestaat uit 25 zenders. Het basispakket voor de radio bevat in ieder geval 9 zenders, die behoren tot het zogenaamde "must carry" pakket. Dit "must carry" pakket omvat de programma's van:
• de vijf landelijke publieke omroepen;
• de regionale omroep, bestemd voor de provincie waarbinnen het omroepnetwerk zich
bevindt;
• de lokale omroep, bestemd voor de gemeente waarbinnen het omroepnetwerk zich
bevindt;
• twee radioprogramma's naar keuze van de Programmaraad van de Vlaamse openbare
omroepdienst.
Over de zenders uit het "must carry" pakket heeft de Programmaraad alleen over de keuze van de Vlaamse programma's zeggenschap. De overige 7 zenders uit het "must carry" pakket liggen vast. Resteren 16 radiozenders in het wettelijk basispakket, waarover de Programmaraad een zwaarwegend advies moet geven. Daarnaast worden in het totale radiopakket nog 11 andere zenders doorgegeven. De selectie van deze zenders gebeurt door Casema. Het advies van de Programmaraad heeft dus alleen betrekking op het wettelijk basispakket.
De kabelexploitant moet het advies van de Programmaraad opvolgen, tenzij zwaarwegende argumenten zich tegen uitvoering van het advies, geheel of gedeeltelijk, verzetten. Een van die zwaarwegende argumenten kan zijn, dat de kabelexploitant en de zender geen overeenkomst kunnen bereiken over de auteursrechten, of de betaling van een doorgiftevergoeding. Dan wordt soms een alternatieve zender doorgegeven.
In voorgaande jaren bracht de Programmaraad soms ook advies uit over (een deel van) de bovenwettelijke zenders, maar Casema mag dit zonder opgaaf van redenen naast zich neerleggen.
Mede door de huidige werkwijze van de Programmaraad is er een zekere balans ontstaan tussen beide pakketten. Het wettelijk basispakket moet voldoen aan de eis van pluriformiteit. Bij de samenstelling van het bovenwettelijke pakket wordt door Casema vooral op de zakelijke kant gelet.
Voor de burgers is dat gunstig, omdat op die manier het totale pakket over voldoende
draagvlak beschikt.
Vanwege de geringe invloed van de Programmaraad op het bovenwettelijke pakket adviseert de Programmaraad uitsluitend over het wettelijke basispakket.
b. werkwijze van de Programmaraad
De Programmaraad werkt volgens een reglement2. Dat betekent, dat er twee openbare
vergaderingen worden gehouden om tot een definitief advies te komen. De eerstevergadering is een opiniërende vergadering, de tweede een besluitvormende vergadering. Een werkgroep ad hoc stelt het advies in concept op.
Bij voorgestelde veranderingen in het basispakket worden commerciële programmaaanbieders hiervan in kennis gesteld. Zij kunnen desgewenst hun mening kenbaar maken. Zoetermeerders worden over het voorgenomen advies in kennis gesteld via de plaatselijke media en de website van de Programmaraad. Zij kunnen reageren en desgewenst gebruik maken van het spreekrecht voorafgaande aan de vergadering.

3. Overwegingen: selectiecriteria
De Programmaraad moet in het advies zijn keuze voor zenders motiveren. Dit gebeurt met behulp van een aantal selectiecriteria. Deze criteria vormen de basis voor de adviezen. De criteria die ten grondslag hebben gelegen van recent uitgebrachte radio- en televisieadviezen zijn nog steeds bruikbaar. Deze criteria zijn ook bij dit advies toegepast.
a. pluriforme samenstelling van het pakket
Het belangrijkste selectiecriterium is het pluriformiteitscriterium. Pluriformiteit zoals bedoeld in de Mediawet heeft betrekking op de verscheidenheid van inhoud van het aanbod aan zenders. Dit komt onder meer tot uitdrukking in verschil in genre, doelgroep en taligheid van programma's. De Programmaraad beoordeelt daarbij een programma in het geheel en let minder op de verschillende programmaonderdelen. De Programmaraad probeert tot een goede afweging te komen van genoemde drie aspecten, maar is zich ervan bewust, dat veel programma's niet eenduidig langs deze lijnen ingedeeld kunnen worden. Bovendien verandert het "programmaformat" regelmatig.
Naast een eigen beoordeling van programma's let de Programmaraad ook op het oordeel van burgers over bepaalde zenders en op veranderingen in de samenstelling van de bevolking. Dit gebeurt o.m. door raadpleging van burgers via Omnibusenquêtes. De laatste is uitgevoerd in februari 2006.
Op langere termijn zijn in de bevolkingsopbouw grote veranderingen te zien, die
aanpassingen in het aanbod op de kabel wenselijk maken. Met name het aantal
Zoetermeerders met een allochtone culturele achtergrond is toegenomen. Het aantal
verschillende etnische groeperingen in Zoetermeer is vrij groot. De Programmaraad baseert de keuze op de omvang van de groepering in Zoetermeer. Daarbij worden de
bevolkingscijfers van de gemeente gebruikt.
b. continuïteit van het aanbod
Voorkomen moet worden, dat zich ieder jaar snelle wijzigingen voordoen in het aanbod op de kabel. Burgers zijn vaak gehecht aan hun favoriete zenders en het verdwijnen daarvan veroorzaakt veel irritatie. Het steeds opnieuw instellen van de zenderkiezers op de ontvangstapparatuur moet indien mogelijk beperkt blijven. Om die reden worden slechts beperkte aanpassingen voorgesteld.
c. populariteit van zenders
De populariteit van zenders wordt uitgedrukt in luisterdichtheid en marktaandeel. Die worden regelmatig getoetst in landelijke kijk- en luisteronderzoeken. De Programmaraad wil populaire programma's op de kabel behouden. Dit hoeft echter niet te betekenen, dat deze zenders alle in het wettelijke basispakket moeten worden doorgegeven. Een deel hiervan kan evengoed in het bovenwettelijke gedeelte van de kabel. Om die reden heeft de Programmaraad grote zenders als Sky Radio en Radio 538 niet in het basispakket opgenomen. Deze zenders zitten nu ook al in het bovenwettelijke pakket. In het basispakket blijven andere populaire vergelijkbare zenders aanwezig, zoals Radio 10 Gold, Qmusic en Caz!, waardoor dit populaire genre voldoende is vertegenwoordigd.
d. ruimte voor specifieke programma's voor Zoetermeerders met een niet westerse
culturele affiniteit.
Zoetermeer kent een groot aantal etnische groeperingen. In voorgaande jaren koos de
Programmaraad in het basispakket voor één doelgroepzender uit een niet westers taalgebied. Er is een vrij grote groep Surinaamse Zoetermeerders met een Hindoestaanse achtergrond. Daarnaast is er een grote groep allochtone Zoetermeerders afkomstig uit landen waar
Arabisch wordt gesproken.

De Programmaraad wil, dat die groeperingen naar een zender van eigen signatuur kunnen luisteren. Voor de Hindoestaanse cultuur vervulde de zender Ujala Radio hierin tot nu toe een goede functie. Omdat Casema deze zender sinds enkele jaren zelf heeft geplaatst in het bovenwettelijke pakket op de Zoetermeerse kabel, werd naar de mening van de Programmaraad voldoende voorzien in de behoefte van deze groepering. Voor de Marokkaanse en Arabischtalige groepering had de Programmaraad vorige jaren de Arabisch/Franstalige nieuwszender RTM Chaine Internationale geadviseerd in het wettelijk basispakket. Casema heeft deze zender niet geplaatst vanwege het ontbreken van een regeling van de auteursrechten. Pogingen om contact met deze zender op te nemen zijn niet gelukt. Voor deze zender in de plaats wordt nu door Casema City FM in het wettelijke pakket doorgegeven. De Programmaraad had bij de opstelling van het conceptadvies geen specifieke doelgroepenzender op het oog en had daarom net als bij het vorige advies het voornemen geen zender te adviseren, totdat de multiculturele, Hindoestaanse zender Radio Amor FM gebruik maakte van de mogelijkheid om zichzelf te presenteren tijdens de vergadering van de Programmaraad op 27 november 2007 (zie punt 4).
e. minimale beschikbaarheid taalgebieden
Iedere burger van Zoetermeer moet via de media toegang hebben tot de drie ons omringende
culturen en taalgebieden te weten Engels, Duits en Frans. Dit geldt in versterkte mate voor alle leerlingen/studenten van het voortgezet onderwijs, het middelbaar en hoger
beroepsonderwijs. Alle leerlingen van het voortgezet onderwijs in Zoetermeer zijn gedurende
kortere of langere tijd verplicht lessen te volgen in de drie moderne talen. De beschikbaarheid van zenders uit deze drie taalgebieden bieden leerlingen gelegenheid zelfstandig kennis te nemen van de taal en de cultuur van deze landen.
f. wettelijke en financiële eisen
Zenders moeten verder voldoen aan de wettelijke eisen. De Programmaraad toetst dit niet zelf, doch laat dit doen door de kabelexploitant Casema.
g. ontvangstkwaliteit
De ontvangstkwaliteit van zenders moet goed zijn. Dit is echter niet altijd vooraf bekend.Bovendien kan de kwaliteit tussentijds wisselen. Als tevoren bekend is, dat een zender slecht te ontvangen is, zal de Programmaraad een negatief advies afgeven.

4. Radioadvies 2008
Tijdens het opstellen van het radioadvies 2007 bleek dat Stadsradio Zoetermeer (dat de
frequentie deelde met de Tweede Kamerlijn) niet meer door Casema op de kabel werd
doorgegeven, omdat deze zender geen signaal meer aanbood. Het internetstation Radio Groeistad, gebaseerd op de gelijknamige piraat uit de jaren tachtig, wilde graag deze opengevallen plek invullen. Het advies om Radio Groeistad3 een kanaal te laten delen met de Tweede Kamerlijn werd door Casema niet overgenomen, omdat Casema kanaaldeling niet langer toestond4. De raad heeft toen aangegeven het advies de Tweede Kamerlijn in 2007 in het wettelijk pakket door te geven te handhaven, maar heeft daarbij tevens aangegeven dat zij zich bij de voorbereiding van het radioadvies 2008 zou beraden of het wenselijk zou zijn dat de Tweede Kamerlijn als radiozender een volledige plek in het wettelijk basispakket inneemt. De Programmaraad is nu tot de conclusie gekomen dat de Tweede Kamerlijn op de kabel behouden dient te blijven vanwege het specifieke karakter van deze zender en de
bijdrage aan de pluriformiteit van het radioaanbod.
Nadat het radioadvies 2007 was uitgebracht bleek dat op 27 december 2006 de plek van RTL FM werd ingenomen door TMF Radio, een zender met een ander format. Vanuit de overweging dat de raad één keer per jaar advies uitbrengt, gaf dit geen aanleiding het advies tussentijds aan te passent. Wel heeft de raad aan Casema laten weten in het radioadvies 2008 op deze wijziging terug te komen. De Programmaraad heeft tijdens de voorbereiding op
het radioadvies 2008 geconstateerd dat TMF Radio weinig aan het wettelijke pakket toevoegt,
3 Overigens bleek deze aanbieder zich later terug te trekken, omdat hij geen recht had op het ebruik van deze naam.
4 Later genuanceerd door Casema. Als de aanbieders het zelf regelen, dan staat Casema het wel toe.
5
gelet op het aantal zenders dat zich eveneens met populaire muziek op jongeren richt, zoals Caz! en QMusic in het wettelijk pakket en Radio 538 in het bovenwettelijk pakket. De programmaraad heeft daarom besloten TMF Radio niet te adviseren in het wettelijk pakket.

Bij de Programmaraad zijn het afgelopen jaar niet veel verzoeken van burgers ontvangen voor nieuwe zenders, ook niet in reactie op het conceptadvies. Tijdens de voorbereiding van het nieuwe radioadvies is aan Casema gevraagd of er verandering te verwachten zijn in het radiopakket en welke zenders in principe beschikbaar zijn voor doorgifte. Uit de reactie van
Casema bleek dat Radio 6 als publieke zender de plek heeft overgenomen van de
Concertzender. Verder waren volgens Casema de volgende zenders, die op dat moment niet in het pakket zaten, beschikbaar voor doorgifte via de kabel: Bright FM, 100% NL, Hofstad Radio en Sleutelstad Radio. Deze zenders hebben zich niet tot de Programmaraad Zoetermeer gewend met de vraag of zij in het wettelijk pakket doorgegeven kunnen worden.
In reactie op het conceptadvies heeft zich wel een andere zender tot de Programmaraad
gewend met het verzoek in wettelijk pakket doorgegeven te mogen worden, namelijk Radio Amor FM. Deze zender heeft zicht gepresenteerd tijdens de vergadering van 27 november en de Programmaraad is tot de conclusie gekomen dat deze zender niet alleen goed past bij de Hindoestaanse doelgroep is Zoetermeer, maar bovendien beter op deze regio is georiënteerd dan Ujala Radio. Deze zender bedient min of meer dezelfde doelgroep, maar is vooral gericht op Amsterdam e.o. Amor FM heeft aangegeven dat als de zender in het Zoetermeerse
kabelpakket wordt opgenomen, er ook specifiek aandacht aan Zoetermeer zal worden
geschonken. De Programmaraad Zoetermeer heeft daarom besloten Radio Amor FM als
doelgroepenzender te adviseren in het wettelijk pakket.
Doordat de Programmaraad de afgelopen jaren geen doelgroepenzender heeft geadviseerd, heeft Casema de zender CityFM doorgegeven in het wettelijk pakket. De raad heeft geconcludeerd dat het vanuit de continuïteitsgedachte wenselijk is dat CityFM op de Zoetermeerse kabel blijft. Bovendien heeft deze zender een regionaal karakter. De Programmaraad heeft daarom besloten CityFM te adviseren in het wettelijke pakket

Het wettelijk basispakket in 2008 komt er dan als volgt uit te zien.
Radio 1
Radio 2
Radio 3
Radio 4
Radio 5 (voorheen 747 AM)
Radio West
Zoetermeer FM
Radio 1 Caz!
Radio 2 Qmusic
Radio 3 Radio 10 Gold
Radio 4 CityFM
Radio 5 (voorheen 747 AM) Arrow Classic Rock
Radio West Arrow Jazz FM
Zoetermeer FM Kink FM
VRT RADIO 1
Studio Brussel

Caz!
Qmusic
Radio 10 Gold
CityFM
Arrow Classic Rock
Arow Jazz FM
Kink FM
lassic FM
Radio 6
VRT Radio Klara
BBC WORLD Service
WDR 4
Radio France Internationale
Radio Rijnmond
Tweede Kamerlijn
Radio Amor FM

Klik hier voor meer informatie:

http://www.programmaraadzoetermeer.nl